Khi bị ho, bạn thường chỉ nghĩ đến thuốc nhưng chế độ ăn uống hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng giúp giảm ho, tiêu đờm và phục hồi nhanh hơn.
Vậy "bị ho nên ăn gì cho mau khỏi" để vừa bổ dưỡng vừa hỗ trợ điều trị hiệu quả? Bài viết này sẽ gợi ý danh sách thực phẩm tốt cho người bị ho kèm cách chế biến đơn giản.
Nguyên tắc dinh dưỡng khi bị ho
Ưu tiên đồ ấm, mềm, dễ tiêu
Khi bị ho, đặc biệt là ho kèm đau rát họng, bạn nên ăn các món ấm, mềm, dễ nuốt như cháo, súp, canh để giảm kích ứng niêm mạc họng đang viêm. Đồ ăn quá cứng, khô hoặc lạnh có thể gây cọ xát và làm tăng cơn ho.
Tăng cường vitamin và khoáng chất
Hệ miễn dịch cần đủ dưỡng chất để chống lại nhiễm trùng gây ho. Nên bổ sung:
-
Vitamin C: Từ cam, quýt, kiwi, dâu tây, cà chua, ớt chuông.
-
Kẽm: Từ ngao, sò, thịt nạc.
-
Vitamin A: Từ cà rốt, khoai lang, rau xanh đậm.
Tránh các yếu tố kích thích
Cần tránh đồ cay nóng, lạnh, chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ngọt gắt vì chúng có thể kích thích họng, tăng đờm và làm ho nặng hơn.
Chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng và rút ngắn thời gian bị bệnh—đây là điều nhiều nghiên cứu và kinh nghiệm lâm sàng đã khẳng định.
Bị ho nên ăn gì cho mau khỏi?
Nhóm 1: "Thảo dược vàng" giúp làm ấm, long đờm, giảm ho
1. Mật ong
Công dụng: Mật ong có tính kháng khuẩn, chống viêm, làm dịu họng và giảm ho hiệu quả, đặc biệt với ho khan và ho đêm.
Cách dùng:
-
Ngậm trực tiếp 1 thìa mật ong nguyên chất.
-
Pha mật ong với nước ấm, hoặc kết hợp với chanh/gừng.
-
Hấp lá hẹ với mật ong, lê chưng mật ong.
Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulism.
2. Gừng tươi
Công dụng: Gừng có tính ấm, chứa gingerol giúp kháng viêm, làm ấm phổi, long đờm và giảm ho.
Cách dùng:
-
Trà gừng mật ong: Gừng thái lát, đun sôi với nước, thêm mật ong khi nguội bớt.
-
Cháo gừng: Thêm vài lát gừng vào cháo gà hoặc cháo thịt.
-
Gừng chưng mật ong: Gừng thái lát mỏng ngâm mật ong, dùng 1-2 thìa/ngày.
3. Tỏi
Công dụng: Tỏi chứa allicin—hợp chất có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus mạnh, hỗ trợ hệ hô hấp chống nhiễm trùng.
Cách dùng:
-
Tỏi phi nhẹ: Cho vào cháo, canh (không nên chiên giòn).
-
Tỏi hấp mật ong: Tỏi bóc vỏ ngâm mật ong vài ngày, dùng 1-2 tép/ngày (người lớn).
-
Cháo thịt tỏi: Thêm tỏi giã vào cháo thịt băm.
4. Chanh
Công dụng: Chanh giàu vitamin C, có tính kháng khuẩn nhẹ, giúp làm dịu họng và tăng đề kháng.
Cách dùng:
-
Nước chanh mật ong ấm: Vắt chanh vào nước ấm, thêm mật ong, uống từng ngụm nhỏ.
-
Chanh đào ngâm mật ong: Chanh thái lát ngâm mật ong, dùng 1-2 thìa/ngày.
Lưu ý: Không nên uống quá nhiều nếu bị trào ngược dạ dày hoặc họng đang rát nhiều.
Nhóm 2: Rau củ, trái cây hỗ trợ thanh nhiệt và tăng đề kháng
5. Lê
Công dụng: Theo Đông y, lê có tác dụng nhuận phế, thanh nhiệt, làm dịu cổ họng và giúp tiêu đờm hiệu quả.
Cách dùng:
-
Lê chưng đường phèn hoặc mật ong: Lê rửa sạch, khoét lõi, cho đường phèn/mật ong vào, hấp chín.
-
Lê hầm củ cải trắng: Nấu lê và củ cải trắng cùng nước, uống nước và ăn lê mềm.
6. Củ cải trắng
Công dụng: Củ cải trắng được gọi là "nhân sâm trắng", có tác dụng thanh nhiệt, hóa đờm, giảm ho theo kinh nghiệm dân gian.
Cách dùng:
-
Canh củ cải trắng hầm xương/thịt: Bổ dưỡng, dễ ăn.
-
Nước ép củ cải: Ép lấy nước, pha loãng với nước ấm (người lớn).
-
Cháo củ cải: Thái nhỏ nấu cùng cháo.
7. Dứa (thơm)
Công dụng: Dứa chứa enzyme bromelain có tác dụng chống viêm, hỗ trợ tiêu đờm và giảm ho.
Cách dùng:
-
Ăn dứa tươi chín mềm, không quá chua.
-
Nước ép dứa tươi (nên ép và uống ngay, uống ấm hoặc nhiệt độ phòng).
Lưu ý: Người bị trào ngược hoặc dạ dày nhạy cảm nên thận trọng vì dứa có tính acid.
8. Rau lá xanh (cải bó xôi, cải xoăn, tía tô, diếp cá)
Công dụng: Rau xanh giàu vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa, giúp tăng đề kháng và thanh nhiệt.
Cách dùng:
-
Cháo tía tô: Lá tía tô nấu lấy nước, dùng nước này nấu cháo.
-
Canh rau cải, canh diếp cá: Nấu với thịt băm hoặc trứng.
-
Rau luộc/hấp mềm ăn kèm bữa chính.
Nhóm 3: Các món ăn "bài thuốc" dễ tiêu hóa
9. Cháo (trắng/thịt băm/gà/gừng/hành)
Công dụng: Cháo dễ tiêu, cung cấp năng lượng, giúp làm ấm cơ thể, thông thoáng đường thở và phù hợp khi bị ho, đau họng.
Cách nấu cháo trị ho:
-
Cháo gà gừng hành: Gạo nấu với thịt gà xé nhỏ, thêm gừng thái sợi, hành lá.
-
Cháo hành tây: Gạo nấu với hành tây băm nhỏ—hành tây chứa phytoncides kháng khuẩn, WHO công nhận có tác dụng trị ho.
-
Cháo tỏi thịt: Gạo nấu với thịt băm, tỏi phi nhẹ.
-
Cháo lá hẹ: Lá hẹ băm nhỏ cho vào cháo khi sôi.
10. Súp gà/súp rau củ
Công dụng: Súp cung cấp dinh dưỡng, bù nước, hơi nóng từ súp giúp làm loãng đờm, dễ khạc ra.
Món ăn trị ho:
-
Súp gà nấm hương: Thịt gà + nấm hương giàu protein và chất chống viêm.
-
Súp rau củ: Cà rốt, khoai tây, hành tây, cà chua, bắp cải.
-
Canh lá hẹ: Lá hẹ nấu với trứng hoặc thịt băm.
11. Nước ép tốt cho hô hấp
Ăn gì khi bị ho còn bao gồm các loại nước ép:
-
Nước ép cam/quýt: Giàu vitamin C, tăng đề kháng.
-
Nước ép cà rốt: Vitamin A tốt cho niêm mạc hô hấp.
-
Nước ép táo: Dễ uống, ít kích ứng.
Lưu ý: Nên uống ấm hoặc nhiệt độ phòng, không uống lạnh.
Những thực phẩm cần kiêng khi bị ho
Các nhóm nên hạn chế vì dễ kích thích họng hoặc làm tình trạng khó chịu tăng lên:
-
Đồ lạnh, nước đá, kem: dễ làm họng kích ứng, ho nặng hơn.
-
Cay nóng, nhiều dầu mỡ, chiên rán: làm triệu chứng ho nghiêm trọng hơn, dễ kích ứng.
-
Đồ ngọt gắt, nước ngọt có gas: có thể làm khô họng, tăng cảm giác dính đờm.
-
Đồ tanh, hải sản (tùy cơ địa): một số người dễ dị ứng, làm ho/khò khè tăng.
-
Muối chua, lên men: dễ kích thích họng đang viêm.
-
Sữa và chế phẩm sữa (tùy người): Vinmec nêu nên hạn chế vì có thể kích thích tạo chất nhầy, làm đờm tiết nhiều hơn ở một số trường hợp.
-
Đồ nếp (xôi, bánh chưng…): dễ gây đầy, khó tiêu và theo kinh nghiệm dân gian có thể làm “nặng đờm”.
-
Rượu bia, thuốc lá, cà phê: có thể làm họng khô và khiến tình trạng ho nặng hơn.
Các câu hỏi thường gặp
1. Trẻ em bị ho nên ăn gì?
Trẻ em bị ho nên ăn gì để nhanh khỏi? Tập trung vào:
-
Cháo mềm: Cháo tía tô, cháo hành tây, cháo gà băm nhuyễn.
-
Súp rau củ: Cà rốt, khoai lang, bí đỏ luộc nhuyễn.
-
Nước ép loãng: Cam, táo pha loãng, uống ấm.
-
Mật ong + nước ấm (trẻ trên 1 tuổi).
-
Tránh tuyệt đối đồ lạnh, cay, chiên rán, nước ngọt.
2. Bà bầu bị ho nên ăn uống như thế nào?
Bà bầu bị ho nên ăn gì? Ưu tiên:
-
Món thanh nhiệt: Canh bí đỏ, canh rau củ, cháo trắng.
-
Trái cây giàu vitamin C: Cam, quýt, kiwi, đu đủ (ăn chín).
-
Nước ấm, trà gừng loãng (nếu không chống chỉ định).
-
Tránh: Các thảo dược nóng (đảng sâm liều cao, nhân sâm), rượu, thuốc không kê đơn chưa tư vấn bác sĩ.
-
Nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thảo dược nào.
3. Ho có đờm thì ăn những gì khác với ho khan?
Bị ho có đờm nên ăn gì? Nhấn mạnh món giúp làm loãng đờm:
-
Nước dừa ấm, nước củ cải trắng, nước ép dứa.
-
Súp loãng, canh nhiều nước.
-
Uống nhiều nước ấm.
Bị ho khan nên ăn gì? Ưu tiên món làm dịu họng:
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Chế độ ăn chỉ hỗ trợ. Nếu có các dấu hiệu sau, nên đi khám sớm: ho kéo dài >2 tuần, sốt cao, khó thở/đau ngực, đờm xanh-vàng đậm kéo dài hoặc lẫn máu, người mệt lả.
Hỗ trợ giảm ho, bổ phổi với Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium (TPBVSK) có công dụng hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khàn tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm dạng viên ngậm, phù hợp dùng cho người cần làm dịu họng tại chỗ; cách dùng là ngậm tan theo hướng dẫn trên nhãn/khuyến nghị nhà sản xuất.
Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết luận
Muốn bị ho nên ăn gì cho mau khỏi, hãy bám nguyên tắc: ăn ấm – mềm – nhiều nước, tăng rau củ trái cây, ưu tiên cháo/súp/canh và các “thảo dược vàng” như gừng, mật ong (đúng đối tượng), đồng thời kiêng cay – lạnh – chiên rán – rượu bia.
Nếu ho kéo dài hoặc có dấu hiệu nặng, cần đi khám để tìm nguyên nhân và điều trị đúng. Sản phẩm có thể mua tại nhà thuốc/quầy thuốc toàn quốc hoặc đặt online tại shop Thiên Môn Bổ Phổi, hotline 1900 2163.