Bạn ho khan dai dẳng suốt nhiều tuần, đã thử đủ loại thuốc ho, thậm chí uống cả kháng sinh mà vẫn không khỏi?
Hen phế quản dạng ho là một thể hen ít được biết đến, thường bị nhầm với viêm họng hay viêm phế quản kéo dài. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và biết khi nào cần đi khám.
Hen Phế Quản Dạng Ho Là Gì?
Hen phế quản dạng ho là một thể đặc biệt của hen, biểu hiện chủ yếu bằng ho khan kéo dài mà không kèm khò khè hay khó thở điển hình. Đây là dạng hen dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm nhất, vì triệu chứng giống ho do nhiều bệnh hô hấp thông thường.
Trong y văn, thể bệnh này được gọi là "cough-variant asthma".
Theo các hướng dẫn về ho mạn tính, hen dạng ho là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ho kéo dài ở người lớn, bên cạnh trào ngược dạ dày và chảy dịch mũi sau.
Vì Sao Hen Phế Quản Dạng Ho Dễ Bị Nhầm Lẫn?
Về bản chất, hen dạng ho vẫn có đầy đủ đặc điểm của hen: đường thở bị viêm mạn tính và tăng phản ứng với các tác nhân kích thích. Điểm khác biệt nằm ở mức độ co thắt phế quản.
Ở hen dạng ho, phế quản chỉ co thắt nhẹ, chưa đủ để gây hẹp đường thở rõ rệt. Vì vậy, người bệnh không nghe tiếng khò khè, cũng không thấy khó thở. Tuy nhiên, niêm mạc đường thở đang viêm lại rất nhạy cảm với các thụ thể gây ho. Kết quả là ho trở thành triệu chứng nổi bật duy nhất.
Chính vì thiếu dấu hiệu "kinh điển" của hen, người bệnh và cả nhân viên y tế đôi khi dễ nghĩ đến viêm họng, viêm phế quản. Người bệnh thường được kê thuốc ho, kháng sinh nhiều đợt nhưng không hiệu quả.
Dấu Hiệu Nhận Biết Hen Phế Quản Dạng Ho
Nếu cơn ho của bạn có nhiều đặc điểm dưới đây, hãy nghĩ đến khả năng hen dạng ho.
Ho Khan Kéo Dài Trên 8 Tuần Không Rõ Nguyên Nhân
Ở người lớn, ho kéo dài trên 8 tuần được xem là ho mạn tính. Với trẻ em, mốc này là trên 4 tuần. Ho do hen dạng ho thường là ho khan, không có đờm hoặc rất ít đờm.
Ho Nặng Hơn Về Đêm Hoặc Sáng Sớm
Người bệnh thường bị những cơn ho kéo dài vào ban đêm, khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Cơn ho cũng hay xuất hiện vào sáng sớm, lúc vừa thức dậy. Đây là đặc điểm chung của các thể hen, do tình trạng viêm đường thở có xu hướng tăng về đêm.
Ho Tăng Khi Gắng Sức, Gặp Không Khí Lạnh Hoặc Tiếp Xúc Dị Nguyên
Cơn ho dễ bùng phát hoặc nặng hơn khi:
-
Gắng sức: Chạy bộ, leo cầu thang, chơi thể thao.
-
Không khí lạnh: Ra ngoài trời lạnh, bước vào phòng điều hòa nhiệt độ thấp.
-
Tiếp xúc dị nguyên: Bụi nhà, phấn hoa, lông thú cưng, khói thuốc lá, mùi nước hoa nồng.
Không Đáp Ứng Với Thuốc Ho, Kháng Sinh Thông Thường
Người bệnh thường đã dùng nhiều loại siro ho, thuốc long đờm, kháng sinh nhưng không đỡ.
Lý do là các thuốc này không tác động vào tình trạng viêm đường thở do hen. Ngược lại, khi được điều trị đúng bằng thuốc kiểm soát hen theo chỉ định bác sĩ, cơn ho thường cải thiện rõ.
Nguyên Nhân Và Yếu Tố Nguy Cơ Gây Hen Phế Quản Dạng Ho
Hen dạng ho hình thành do sự kết hợp giữa cơ địa và môi trường.
Cơ Địa Dị Ứng, Tiền Sử Gia Đình Bị Hen
Người có cơ địa dị ứng như viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa, mề đay có nguy cơ cao hơn. Nếu bố mẹ hoặc anh chị em ruột bị hen, khả năng mắc bệnh cũng tăng lên.
Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản Đi Kèm
Trào ngược dạ dày thực quản vừa là một nguyên nhân gây ho mạn tính độc lập, vừa có thể đi kèm và làm nặng thêm tình trạng hen. Nhiều người bệnh có cả hai tình trạng cùng lúc, cần được điều trị song song.
Tiếp Xúc Dị Nguyên Trong Môi Trường Sống
Mạt bụi nhà, nấm mốc, lông thú cưng, gián là những dị nguyên phổ biến trong nhà ở. Khói thuốc lá, bụi mịn, hóa chất nơi làm việc cũng khiến cơn ho kéo dài.
Cách Phân Biệt Hen Phế Quản Dạng Ho Với Các Nguyên Nhân Ho Kéo Dài Khác
Bảng dưới đây giúp bạn hình dung điểm khác biệt giữa các nguyên nhân ho kéo dài thường gặp:
|
Nguyên nhân
|
Đặc điểm cơn ho
|
Dấu hiệu đi kèm gợi ý
|
|
Hen phế quản dạng ho
|
Ho khan, nặng về đêm, sáng sớm, khi gắng sức hoặc gặp lạnh
|
Cơ địa dị ứng, tiền sử gia đình bị hen
|
|
Ho do trào ngược dạ dày
|
Ho sau ăn, khi nằm, ho khan hoặc khàn tiếng buổi sáng
|
Ợ chua, nóng rát sau xương ức, đắng miệng
|
|
Ho hậu nhiễm virus
|
Ho khan kéo dài sau đợt cảm cúm, thường tự giảm dần trong 3–8 tuần
|
Tiền sử nhiễm virus hô hấp gần đây
|
|
Viêm mũi xoang chảy dịch sau
|
Ho kèm cảm giác có dịch chảy xuống họng, phải khạc hắng giọng thường xuyên
|
Nghẹt mũi, chảy mũi, đau nhức vùng xoang
|
Lưu ý, một người có thể có nhiều nguyên nhân cùng lúc. Bảng trên chỉ mang tính tham khảo, việc chẩn đoán chính xác cần bác sĩ thăm khám và làm các xét nghiệm phù hợp.
Chẩn Đoán Và Hướng Xử Trí Hen Phế Quản Dạng Ho
Để chẩn đoán hen dạng ho, bác sĩ chuyên khoa hô hấp thường kết hợp nhiều phương pháp:
-
Hỏi bệnh sử: Đặc điểm cơn ho, yếu tố khởi phát, tiền sử dị ứng.
-
Đo chức năng hô hấp: Ở hen dạng ho, kết quả có thể bình thường hoặc chỉ thay đổi nhẹ. Nghiệm pháp giãn phế quản có thể giúp phát hiện tình trạng tắc nghẽn hồi phục.
-
Test kích thích phế quản: Người bệnh hít một chất gây kích thích với liều tăng dần để đánh giá mức độ phản ứng của đường thở.
-
Các xét nghiệm loại trừ: X-quang phổi, nội soi tai mũi họng, đánh giá trào ngược để loại trừ nguyên nhân khác.
Khi đã chẩn đoán xác định, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kiểm soát hen phù hợp. Nhiều người bệnh đáp ứng tốt, cơn ho giảm rõ sau vài tuần.
Bạn không nên tự ý mua thuốc giãn phế quản hay thuốc xịt hen khi chưa có chỉ định. Dùng sai thuốc có thể gây tác dụng phụ và làm chậm chẩn đoán.
Các câu hỏi thường gặp
Hen phế quản dạng ho có chuyển thành hen điển hình không?
Hen phế quản dạng ho có thể tiến triển thành hen điển hình với khò khè, khó thở nếu không được điều trị. Điều trị sớm và đúng giúp giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn.
Trẻ em có bị hen dạng ho không?
Trẻ em có thể bị hen dạng ho, thường biểu hiện bằng ho khan kéo dài trên 4 tuần, nặng về đêm hoặc khi chạy nhảy. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa hô hấp nhi nếu con ho dai dẳng.
Hen dạng ho có phải dùng thuốc suốt đời không?
Hen dạng ho không nhất thiết phải dùng thuốc suốt đời. Thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ đáp ứng và diễn tiến của từng người. Bác sĩ sẽ đánh giá định kỳ để điều chỉnh hoặc giảm liều thuốc khi bệnh được kiểm soát ổn định.
Người bị hen dạng ho nên sinh hoạt thế nào để giảm cơn ho?
Người bệnh nên giữ nhà sạch bụi, tránh khói thuốc và đeo khẩu trang, giữ ấm cổ khi trời lạnh. Nếu kèm trào ngược, nên ăn tối sớm, không nằm ngay sau ăn.
Chăm sóc cổ họng khi ho dai dẳng: Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng
Những tuần ho kéo dài thường khiến cổ họng đau rát, khản tiếng. Cần nhấn mạnh rằng viên ngậm không điều trị được hen dạng ho, bạn cần đi khám chuyên khoa hô hấp để xác định đúng nguyên nhân. Bên cạnh việc thăm khám và tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, bạn có thể tham khảo thêm sản phẩm hỗ trợ chăm sóc họng của Titafa.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium được phối hợp từ cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm dùng cho trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ em từ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Hen dạng ho là thể hen biểu hiện chủ yếu bằng ho khan kéo dài, không kèm khò khè hay khó thở rõ rệt. Bệnh dễ bị nhầm với viêm họng, viêm phế quản vì thiếu dấu hiệu điển hình. Các đặc điểm gợi ý gồm ho trên 8 tuần, nặng về đêm, tăng khi gắng sức hoặc gặp lạnh và không đáp ứng với thuốc ho, kháng sinh thông thường.
Nếu nghi ngờ hen phế quản dạng ho, hãy đến bác sĩ chuyên khoa hô hấp để được đo chức năng hô hấp và làm test kích thích phế quản. Chẩn đoán đúng giúp điều trị hiệu quả và ngăn bệnh tiến triển.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại nhãn hiệu Thiên Môn Bổ Phổi, hotline tư vấn 1900 2163.
---------------
Xem thêm:
1. Hen Phế Quản Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Nhận Biết Sớm
2. Viêm Tiểu Phế Quản Có Cần Dùng Kháng Sinh Không?
3. Viêm Phế Quản Có Ăn Được Thịt Gà Không?