Ngứa cổ họng là nguyên nhân chính dẫn đến những cơn ho khan, ho kích ứng liên tục không dứt, khiến người bệnh vô cùng khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày.
Với cách trị ho ngứa cổ họng bằng chanh, bạn có thể tận dụng nguyên liệu sẵn có trong bếp để làm dịu nhanh cảm giác này.
Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu 7 cách kết hợp chanh cùng các nguyên liệu tự nhiên khác, giúp bạn cắt cơn ngứa họng hiệu quả ngay tại nhà.
Tại sao chanh có thể giúp làm dịu cổ họng đang ngứa rát?
Chanh không phải thuốc điều trị ho. Tuy nhiên, nước chanh pha loãng, đặc biệt khi dùng dưới dạng đồ uống ấm, có thể góp phần làm dịu cảm giác khó chịu ở họng. Mayo Clinic cũng ghi nhận các loại chất lỏng ấm, trong đó có nước chanh, có thể giúp làm dịu cổ họng; mật ong có thể hỗ trợ giảm ho ở người lớn và trẻ từ 1 tuổi.
Vị chua của chanh kích thích tiết nước bọt. Điều này có thể giúp khoang miệng và vùng họng được làm ẩm tạm thời. Khi cổ họng bớt khô, phản xạ ho do kích thích cũng có thể giảm.
Chanh chứa acid citric và vitamin C. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng acid citric có thể “diệt khuẩn” hoặc điều trị viêm họng khi uống nước chanh. Nồng độ acid trong đồ uống thông thường không phải là phương pháp sát khuẩn đường hô hấp đã được chứng minh.
Vì vậy, lợi ích đáng chú ý nhất của nước chanh trong chăm sóc triệu chứng là bổ sung chất lỏng, tạo cảm giác dễ chịu và kích thích tiết nước bọt. Nếu kết hợp cùng mật ong, hiệu quả làm dịu ho có cơ sở tốt hơn. Các nghiên cứu được Mayo Clinic tổng hợp cho thấy mật ong có thể giúp giảm ho và cải thiện giấc ngủ ở một số người bị nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Top 7 cách trị ho ngứa cổ họng bằng chanh đơn giản nhất
Các công thức dưới đây phù hợp hơn với người trưởng thành hoặc trẻ lớn có thể sử dụng nguyên liệu an toàn. Đây là biện pháp hỗ trợ triệu chứng, không thay thế thuốc khi người bệnh mắc viêm họng, viêm phế quản, hen suyễn hoặc bệnh lý hô hấp khác.
Nước chanh ấm pha mật ong giúp làm dịu họng
Đây là lựa chọn đơn giản và có cơ sở tham khảo tốt nhất trong nhóm công thức sử dụng chanh. Nước ấm giúp làm dịu niêm mạc, còn mật ong có thể hỗ trợ giảm ho.
Cách thực hiện:
-
Pha khoảng 1–2 thìa cà phê mật ong vào một cốc nước ấm.
-
Vắt một lượng nhỏ nước cốt chanh vào cốc.
-
Khuấy đều và kiểm tra nhiệt độ trước khi uống.
-
Uống từng ngụm nhỏ, tránh uống quá nhanh.
Không nhất thiết phải dùng nửa quả chanh như các công thức dân gian thường truyền miệng. Nếu cổ họng đang rát hoặc nhạy cảm, lượng chanh quá nhiều có thể gây xót.
Mayo Clinic ghi nhận nước ấm pha chanh và mật ong thường được sử dụng để làm dịu đau rát họng. Mật ong cũng có thể giúp giảm ho ở người từ 1 tuổi trở lên.
Tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong vì nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ sơ sinh.
Ngậm lát chanh tươi chấm muối
Ngậm chanh với muối là mẹo dân gian khá phổ biến khi cổ họng có cảm giác ngứa hoặc khô. Tuy nhiên, cách này không phù hợp với người có niêm mạc họng đang tổn thương, loét miệng hoặc dễ kích ứng với thực phẩm có tính acid.
Cách thực hiện:
-
Chọn một quả chanh tươi, rửa sạch.
-
Cắt một lát mỏng.
-
Chấm một lượng muối rất nhỏ.
-
Có thể ngậm trong thời gian ngắn rồi bỏ phần xác.
Không nên ngậm chanh quá lâu hoặc ăn liên tục nhiều lát trong ngày. Acid của chanh có thể làm tăng cảm giác xót họng và nếu sử dụng thường xuyên còn có thể ảnh hưởng đến men răng.
Nếu mục tiêu là làm dịu đau rát họng, súc miệng bằng nước muối ấm có nồng độ phù hợp là lựa chọn có bằng chứng hỗ trợ tốt hơn. CDC và Mayo Clinic đều khuyến nghị súc họng bằng nước muối ấm để giảm khó chịu ở họng.
Chanh ấm kết hợp gừng và đường phèn
Gừng thường được dùng trong đồ uống ấm khi cơ thể khó chịu do thời tiết lạnh. Kết hợp gừng với một lượng nhỏ chanh có thể tạo thành thức uống dễ uống, giúp bổ sung nước và làm ấm cơ thể.
Cách làm:
-
Chuẩn bị 3–5 lát gừng tươi.
-
Đun gừng với khoảng 250–300 ml nước trong vài phút.
-
Tắt bếp và để nước nguội bớt.
-
Thêm một lượng nhỏ nước cốt chanh.
-
Có thể thêm đường phèn tùy khẩu vị.
-
Uống khi còn ấm.
Không nên cho chanh vào nước đang sôi vì nhiệt độ cao có thể làm đồ uống khó uống hơn và khiến vị chua trở nên gắt.
Công thức này phù hợp hơn với trường hợp cổ họng khô, khó chịu khi thời tiết lạnh. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy gừng và chanh có thể làm “tan dịch nhầy” hoặc giảm co thắt phế quản như một thuốc điều trị. Nếu người bệnh có khó thở, khò khè hoặc tức ngực, cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ sử dụng đồ uống thảo dược.
Súc họng bằng nước chanh pha loãng
Đây là cách cần thận trọng nhất trong danh sách. Nước chanh có tính acid nên không nên dùng nước cốt chanh đậm đặc để súc họng.
Nếu muốn súc họng, lựa chọn được khuyến nghị rộng rãi hơn là nước muối ấm. CDC khuyến nghị súc họng bằng nước muối để giảm khó chịu ở họng, trong khi Mayo Clinic hướng dẫn dùng khoảng 1/4–1/2 thìa cà phê muối trong 120–240 ml nước ấm.
Nếu vẫn muốn dùng chanh trong một thức uống hỗ trợ, nên ưu tiên pha loãng để uống thay vì đưa nước cốt chanh trực tiếp lên niêm mạc họng.
Không nên súc họng bằng nước chanh đặc, không nuốt dung dịch có nhiều muối và không áp dụng cho trẻ chưa biết cách súc họng rồi nhổ ra.
Chanh hấp mật ong dạng siro
Chanh hấp mật ong tạo thành hỗn hợp có vị ngọt, chua nhẹ và dễ sử dụng. Tuy nhiên, tác dụng hỗ trợ giảm ho chủ yếu nên được hiểu đến từ mật ong và việc sử dụng chất lỏng phù hợp, thay vì xem quá trình hấp chanh là cách “cô đặc dược tính”.
Cách thực hiện:
-
Rửa sạch chanh và thái thành lát mỏng.
-
Xếp chanh vào bát chịu nhiệt.
-
Thêm mật ong vừa đủ.
-
Hấp cách thủy khoảng 15–20 phút.
-
Để hỗn hợp nguội bớt trước khi sử dụng.
Người lớn có thể dùng từng thìa nhỏ. Không cần dùng quá nhiều trong một lần.
Nếu sử dụng cho trẻ, cần đảm bảo trẻ trên 1 tuổi mới được dùng mật ong. Trẻ nhỏ cũng không nên ăn các lát chanh nếu có nguy cơ hóc. Với trẻ dưới 4 tuổi, không nên tự ý cho sử dụng viên ngậm hoặc kẹo cứng vì nguy cơ hóc cũng cần được lưu ý.
Nước chanh kết hợp tỏi giã
Tỏi chứa allicin và có nhiều nghiên cứu về hoạt tính kháng khuẩn trong điều kiện phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, không nên gọi tỏi là “kháng sinh tự nhiên” theo nghĩa có thể thay thế kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn.
Đặc biệt, tỏi sống có vị cay và có thể gây nóng rát niêm mạc. Vì vậy, không nên dùng tỏi sống để chấm trực tiếp vào thành họng bằng tăm bông như một số mẹo dân gian truyền miệng.
Nếu muốn sử dụng, có thể:
-
Giã nhỏ một lượng rất ít tỏi.
-
Pha với nước ấm.
-
Có thể thêm vài giọt nước chanh.
-
Lọc bỏ bã trước khi uống.
-
Ngừng sử dụng nếu thấy nóng rát, đau bụng hoặc buồn nôn.
Người bị trào ngược dạ dày, viêm loét dạ dày hoặc có cổ họng đang tổn thương nên tránh công thức này. Với những trường hợp đau họng rõ, ưu tiên nước ấm, mật ong trên 1 tuổi hoặc nước muối ấm sẽ an toàn hơn.
Trà chanh vỏ quế làm ấm cổ họng
Trà chanh vỏ quế là một lựa chọn khác dành cho người thích đồ uống có mùi thơm. Nước ấm giúp bổ sung dịch, còn hương thơm của quế tạo cảm giác dễ chịu khi uống.
Cách thực hiện:
-
Dùng một mẩu quế nhỏ.
-
Hãm với khoảng 250 ml nước nóng trong 5 phút.
-
Để nước giảm nhiệt.
-
Thêm một lượng nhỏ nước cốt chanh.
-
Có thể thêm mật ong nếu người sử dụng trên 1 tuổi.
-
Uống từng ngụm nhỏ khi còn ấm.
Không nên dùng quá nhiều quế hoặc uống với tần suất cao. Một số loại quế chứa coumarin, chất có thể gây vấn đề khi tiêu thụ lượng lớn trong thời gian dài.
Trà chanh vỏ quế chỉ nên được xem là thức uống hỗ trợ. Nếu ho xuất hiện cùng sốt cao, khó thở, đau ngực hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần được đánh giá y tế.
Những lưu ý quan trọng khi dùng chanh để giảm ho ngứa cổ
Chanh có thể dễ sử dụng nhưng không phải càng nhiều càng tốt. Khi cổ họng đang viêm hoặc trầy xước, acid trong chanh có thể khiến cảm giác bỏng rát tăng lên.
Một số nguyên tắc nên nhớ:
-
Pha loãng chanh: Không uống nước cốt chanh nguyên chất.
-
Không lạm dụng: Chỉ dùng lượng vừa phải và ngừng nếu thấy họng xót hơn.
-
Bảo vệ răng: Acid có thể góp phần làm mòn men răng nếu tiếp xúc thường xuyên. Có thể súc miệng bằng nước lọc sau khi uống.
-
Người đau dạ dày cần thận trọng: Nên uống sau ăn và pha loãng hơn. Nếu chanh làm tăng ợ nóng hoặc đau thượng vị, nên ngừng.
-
Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi: Đây là nguyên tắc an toàn bắt buộc.
-
Không dùng tỏi hoặc chanh đặc trực tiếp lên họng: Có thể gây kích ứng và làm tổn thương niêm mạc.
-
Không thay thế thuốc: Nếu bác sĩ đã chẩn đoán bệnh và kê thuốc, không tự ý ngừng thuốc để chuyển sang mẹo dân gian.
Ngoài ra, người bị ho nên uống đủ nước, nghỉ ngơi và tránh khói thuốc, bụi, nước hoa hoặc các tác nhân khiến cổ họng kích thích. CDC cũng khuyến nghị uống đồ ấm, bổ sung đủ dịch, sử dụng mật ong cho người từ 1 tuổi và có thể dùng viên ngậm phù hợp để giảm khó chịu ở họng.
Ho ngứa cổ họng bao lâu thì cần đi khám?
Ho ngứa cổ họng kéo dài hoặc ngày càng nặng cần được tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục áp dụng các biện pháp tại nhà. CDC khuyến nghị đi khám khi triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày mà không cải thiện, sốt kéo dài trên 4 ngày, triệu chứng cải thiện rồi quay lại hoặc xuất hiện khó thở.
Cần đi khám sớm nếu có:
-
Khó thở, thở nhanh hoặc cảm giác thiếu không khí.
-
Đau ngực.
-
Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
-
Ho ra máu.
-
Khó nuốt nghiêm trọng.
-
Cơ thể mất nước, mệt lả.
-
Ho ngày càng nặng hoặc tái phát nhiều lần.
Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp mạn tính cần được theo dõi sát hơn khi xuất hiện triệu chứng ho.
Hỗ trợ chăm sóc cổ họng với Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa
Có những cơn ngứa họng chọn đúng lúc bạn đang thuyết trình, đang lái xe hay ngồi giữa cuộc họp, không thể dừng lại để pha một cốc nước chanh ấm. Với những khoảnh khắc như vậy, một viên kẹo ngậm nhỏ gọn trong túi lại là điều thiết thực hơn cả.
Đó cũng là lý do nhiều người tìm đến Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa như một người bạn đồng hành, luôn sẵn sàng bất cứ khi nào cổ họng lên tiếng khó chịu.
Điểm đáng chú ý ở sản phẩm này nằm ở bảng thành phần: cao khô hỗn hợp từ thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử, những vị dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, được bổ sung thêm cao lá thường xuân cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Ngay khi viên kẹo tan trong miệng, cảm giác the mát lan tỏa giúp cổ họng dịu lại, bớt khô rát và bớt vướng víu do đờm.
-
Đối tượng sử dụng: Sản phẩm dành cho trẻ từ 6 tuổi trở lên và người lớn đang bị ho, ho có đờm, đau họng hoặc khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
-
Liều dùng khuyến nghị: trẻ 6-12 tuổi ngậm 1 viên mỗi lần, ngày 3 lần; từ 12 tuổi trở lên và người lớn ngậm 1 viên mỗi lần, ngày 4 lần. Nên để viên kẹo tan chậm trong miệng thay vì nhai vội, giúp dược liệu tiếp xúc trọn vẹn với niêm mạc họng.
Lưu ý: Sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết luận
Cách trị ho ngứa cổ họng bằng chanh có thể hỗ trợ làm dịu cảm giác khô, ngứa và kích thích ho trong những trường hợp nhẹ. Nước chanh ấm pha mật ong là lựa chọn đáng cân nhắc, trong khi các công thức với gừng, đường phèn hoặc quế có thể được sử dụng như thức uống hỗ trợ.
Tuy nhiên, chanh không phải thuốc điều trị nhiễm trùng hay các bệnh lý hô hấp. Đặc biệt, không nên dùng chanh nguyên chất, tỏi sống hoặc các hỗn hợp quá đậm đặc trực tiếp lên niêm mạc họng. Người có bệnh dạ dày cũng cần hạn chế đồ uống có tính acid.
Bên cạnh uống đủ nước, nghỉ ngơi và tránh tác nhân kích thích, có thể tham khảo sản phẩm hỗ trợ chăm sóc cổ họng như Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa khi phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Nếu ho kéo dài, tái phát hoặc đi kèm khó thở, sốt cao, đau ngực hay các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám để xác định nguyên nhân.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại thienmonbophoi.com.vn, hotline tư vấn 1900 2163.
---------------
Xem thêm:
1. Top 4 Cách Trị Ho Bằng Lá Chanh Hiệu Quả Tại Nhà
2. Cách Trị Ho Bằng Chanh Muối: 4 Bài Thuốc Dân Gian Dễ Làm Tại Nhà
3. Top 5 Cách Trị Ho Bằng Chanh Hiệu Quả Tại Nhà