Ban ngày con chơi bình thường, nhưng cứ nằm xuống là ho từng tràng.
Tình trạng trẻ ho về đêm lâu ngày không khỏi khiến nhiều cha mẹ lo lắng và mất ngủ theo con. Phần lớn trường hợp có nguyên nhân rõ ràng và cải thiện được khi chăm sóc đúng cách.
Trẻ Ho Về Đêm Lâu Ngày Không Khỏi Có Nguy Hiểm Không?
Trẻ ho kéo dài trên 3–4 tuần được xem là ho mạn tính và cần được bác sĩ thăm khám để tìm nguyên nhân. Tuy vậy, ho kéo dài không phải lúc nào cũng nguy hiểm.
Ho thường nặng hơn về đêm vì một số lý do:
-
Tư thế nằm ngang: Dịch mũi họng dễ chảy ngược xuống họng, kích thích phản xạ ho.
-
Đường thở nhạy cảm hơn: Ban đêm, đường thở dễ co hẹp nhẹ, nhất là ở trẻ có cơ địa hen.
-
Không khí phòng ngủ khô lạnh: Điều hòa, quạt làm khô niêm mạc mũi họng, khiến họng dễ ngứa và ho.
Nguyên Nhân Thường Gặp Khiến Trẻ Ho Về Đêm Kéo Dài
Ho Sau Nhiễm Virus Đường Hô Hấp
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Sau khi khỏi cảm cúm, niêm mạc đường thở của trẻ vẫn còn nhạy cảm. Vì vậy, con có thể ho khan, ho nhiều về đêm thêm 2–4 tuần dù đã hết sốt, hết sổ mũi. Kiểu ho này thường giảm dần theo thời gian.
Viêm Mũi Xoang, Chảy Dịch Mũi Sau
Khi trẻ bị viêm mũi xoang, dịch chảy từ mũi xuống thành họng, gây kích ứng và làm trẻ ho. Cơn ho có thể là ho khan hoặc ho có đờm, hay nặng hơn lúc mới nằm và sáng sớm khi thức dậy. Trẻ thường kèm nghẹt mũi, thở bằng miệng, hay khịt khạc.
Hen Phế Quản Ở Trẻ
Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính của đường thở. Ở trẻ, dấu hiệu gợi ý là ho tăng về đêm và sáng sớm, kèm khò khè, nặng ngực. Trẻ cũng hay ho khi chạy nhảy, cười nhiều hoặc gặp lạnh. Một số trẻ chỉ ho mà không khò khè, gọi là hen dạng ho.
Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản
Khi trẻ nằm, acid và thức ăn trong dạ dày có thể trào lên thực quản, họng, kích thích gây ho. Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu thường gặp là ọc sữa, nôn trớ, quấy khóc hoặc ưỡn người sau ăn. Trẻ lớn có thể kêu ợ chua, rát sau xương ức.
Dị Ứng Môi Trường
Mạt bụi trong chăn, gối, nệm, thú nhồi bông, lông chó mèo, phấn hoa, nấm mốc và khói thuốc lá đều có thể kích ứng đường thở của trẻ. Trẻ thường kèm hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong.
Không Khí Phòng Ngủ Quá Khô Hoặc Lạnh
Điều hòa bật liên tục cả đêm, nhiệt độ quá thấp hoặc gió thổi thẳng vào trẻ làm niêm mạc mũi họng bị khô. Họng dễ ngứa rát và sinh phản xạ ho. Đây là nguyên nhân dễ khắc phục nhất.
Nguyên Nhân Cần Loại Trừ Khác
Các nguyên nhân ít gặp nhưng cần bác sĩ đánh giá:
-
Dị vật đường thở: Trẻ ho đột ngột sau khi ngậm hạt, đồ chơi nhỏ, có thể kèm khò khè một bên.
-
Ho gà: Ho thành cơn dài, cuối cơn có tiếng rít khi hít vào, có thể nôn sau ho.
-
Lao: Ho kéo dài, sốt nhẹ về chiều, sụt cân, có người tiếp xúc mắc lao.
Cách Nhận Biết Nguyên Nhân Qua Đặc Điểm Cơn Ho
Một số gợi ý giúp cha mẹ mô tả cho bác sĩ chính xác hơn:
-
Ho khan giảm dần sau cảm cúm: Thường nghĩ đến ho sau nhiễm virus.
-
Ho nhiều lúc mới nằm, kèm nghẹt mũi, khịt khạc: Gợi ý chảy dịch mũi sau do viêm mũi xoang.
-
Ho đêm và sáng sớm, kèm khò khè, ho khi vận động: Gợi ý hen phế quản.
-
Ho sau ăn hoặc khi nằm, kèm ọc sữa, ợ chua: Gợi ý trào ngược dạ dày thực quản.
-
Ho kèm hắt hơi, ngứa mũi, nặng hơn khi dọn chăn gối hay gần thú nuôi: Gợi ý dị ứng.
-
Ho thành cơn dài, có tiếng rít, nôn sau ho: Cần nghĩ đến ho gà và đi khám ngay.
-
Ho đột ngột sau khi ăn hoặc chơi đồ vật nhỏ: Cần nghĩ đến dị vật đường thở.
Các gợi ý trên chỉ mang tính tham khảo, không dùng để tự chẩn đoán.
Cách Giúp Trẻ Giảm Ho Về Đêm Tại Nhà
Các biện pháp sau giúp con dễ chịu và ngủ ngon hơn:
-
Vệ sinh mũi trước khi ngủ: Nhỏ hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% giúp làm loãng và đẩy dịch nhầy, giảm dịch chảy xuống họng.
-
Giữ độ ẩm phòng phù hợp: Độ ẩm khoảng 40–60% là lý tưởng. Nếu dùng máy tạo ẩm, cần vệ sinh máy thường xuyên.
-
Điều chỉnh điều hòa: Để nhiệt độ khoảng 26–28°C, không để gió thổi trực tiếp vào trẻ.
-
Kê cao đầu cho trẻ lớn: Có thể kê cao nhẹ phần đầu nệm. Với trẻ sơ sinh, không dùng gối và luôn cho trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng để ngủ an toàn.
-
Uống đủ nước ấm: Nước giúp làm loãng đờm và giữ ẩm họng. Tránh đồ lạnh buổi tối.
-
Vệ sinh chăn gối: Giặt chăn ga gối bằng nước nóng mỗi tuần, hạn chế thú nhồi bông, không để thú nuôi vào phòng ngủ, không hút thuốc trong nhà.
-
Mật ong cho trẻ từ 1 tuổi: Một ít mật ong trước khi ngủ có thể giúp dịu họng. Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
-
Không ăn quá no sát giờ ngủ: Nếu nghi trào ngược, nên cho trẻ ăn bữa tối trước khi ngủ khoảng 2–3 giờ.
Những Sai Lầm Cha Mẹ Thường Gặp Khi Trẻ Ho Kéo Dài
-
Tự ý cho trẻ uống kháng sinh: Phần lớn ho kéo dài do virus, dị ứng hay trào ngược không cần kháng sinh. Dùng sai làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
-
Dùng thuốc ho của người lớn: Liều lượng và thành phần không phù hợp với trẻ. Một số hoạt chất như codein chống chỉ định cho trẻ dưới 12 tuổi.
-
Dùng thuốc ức chế ho khi chưa hỏi bác sĩ: Ho là phản xạ giúp tống đờm. Ức chế ho có thể làm đờm ứ đọng và che lấp triệu chứng bệnh.
-
Chủ quan, chờ quá lâu mới đi khám: Điều này có thể bỏ sót hen, viêm xoang hay dị vật.
Khi Nào Cần Đưa Trẻ Đi Khám Ngay?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi có một trong các dấu hiệu sau:
-
Ho kéo dài: Trên 3–4 tuần không cải thiện.
-
Khó thở: Khò khè, thở nhanh, thở rít hoặc rút lõm lồng ngực.
-
Ho dữ dội: Ho đến tím tái môi, nôn sau ho hoặc ngừng thở ngắn sau cơn ho.
-
Toàn trạng kém: Sốt kéo dài, bỏ ăn, bỏ bú, sụt cân, mệt lả.
-
Ho ra máu.
-
Nghi sặc dị vật: Ho đột ngột sau khi ăn hoặc ngậm đồ vật nhỏ.
Với trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 3 tháng, cha mẹ nên cho con đi khám sớm hơn vì đường thở nhỏ, bệnh dễ diễn tiến nhanh.
Các câu hỏi thường gặp
Trẻ ho về đêm kéo dài có cần chụp X-quang phổi không?
Không phải trẻ ho kéo dài nào cũng cần chụp X-quang phổi. Bác sĩ sẽ chỉ định chụp khi trẻ ho trên 4 tuần, nghi viêm phổi, dị vật, lao hoặc có dấu hiệu bất thường khi nghe phổi.
Trẻ ho kéo dài có nên đi học không?
Trẻ ho kéo dài nhưng không sốt, ăn ngủ và chơi bình thường vẫn có thể đi học. Nên cho trẻ nghỉ khi đang sốt, mệt hoặc nghi ho gà, cúm để tránh lây cho bạn.
Có nên tự xông khí dung cho trẻ tại nhà?
Không nên tự xông khí dung thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Thuốc dùng trong khí dung như thuốc giãn phế quản hay corticoid cần đúng loại và đúng liều.
Ho đêm kéo dài có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ không?
Ho đêm kéo dài có thể ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát triển nếu làm trẻ mất ngủ thường xuyên. Thiếu ngủ khiến trẻ mệt mỏi, kém tập trung, ăn kém và giảm sức đề kháng.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hỗ trợ giảm ho, dịu đau họng cho trẻ từ 6 tuổi
Những đêm ho nhiều thường khiến trẻ đau rát họng, vướng đờm. Với trẻ lớn đã biết ngậm kẹo, cha mẹ có thể tham khảo kẹo ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium.
Sản phẩm chứa cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
-
Đối tượng: Trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi.
-
Cách dùng: Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày. Từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày.
-
Lưu ý: Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Sản phẩm không điều trị nguyên nhân gây ho kéo dài như hen, trào ngược, viêm mũi xoang. Con ho trên 3–4 tuần vẫn cần được đi khám.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Tình trạng trẻ ho về đêm lâu ngày không khỏi thường do ho sau nhiễm virus, viêm mũi xoang, hen, trào ngược, dị ứng hoặc không khí phòng ngủ khô lạnh. Cha mẹ nên vệ sinh mũi cho con, giữ phòng ngủ đủ ẩm, sạch dị nguyên và tránh tự ý dùng thuốc. Khi con ho trên 3–4 tuần hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy cho trẻ đi khám để được chẩn đoán đúng.
Bên cạnh việc chăm sóc con đúng cách và đưa bé đi khám khi cần, cha mẹ có trẻ từ 6 tuổi có thể tham khảo thêm sản phẩm hỗ trợ chăm sóc họng của Titafa để giúp con dễ chịu hơn.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại Thiên Môn Bổ Phổi Shop, hotline tư vấn 1900 2163.
---------------
Xem thêm:
1. Trẻ Bị Viêm Phế Quản Kiêng Ăn Gì? Cha Mẹ Cần Biết Để Tránh Ho Nặng Hơn
2. Viêm Phế Quản Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu, Cách Chăm Sóc và Khi Nào Cần Nhập Viện
3. 7 Sai Lầm Khi Dùng Siro Ho Ở Trẻ Em Mà Nhiều Phụ Huynh Thường Mắc Phải