Xạ can ngâm rượu là một bài thuốc chữa viêm họng hạt từ xạ can phổ biến trong y học dân gian Việt Nam và Trung Quốc.
Xạ can ngâm rượu trị ho viêm họng là bài thuốc dân gian nổi tiếng với hiệu quả súc họng mạnh mẽ. Rẻ quạt ngâm rượu trị viêm họng giúp kháng khuẩn, tiêu viêm và giảm sưng đau họng nhanh chóng.
Tuy nhiên, xạ can ngâm rượu có uống được không là câu hỏi quan trọng cần được giải đáp rõ ràng trước khi sử dụng. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách làm xạ can ngâm rượu tại nhà an toàn và cách dùng rượu rẻ quạt súc họng đúng cách.
Tại sao xạ can ngâm rượu hiệu quả với viêm họng?
Xạ can ngâm rượu là một bài thuốc chữa viêm họng hạt từ xạ can phổ biến trong y học dân gian Việt Nam và Trung Quốc. Đây là phương pháp súc họng cực kỳ hiệu quả nhờ sự kết hợp hoàn hảo của hai thành phần.
Cơ chế tác động
Vai trò của xạ can:
Xạ can (Belamcanda chinensis) có đặc tính dược lý mạnh mẽ:
-
Kháng khuẩn: Ức chế tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus), liên cầu nhóm B, phế cầu, E. coli, Haemophilus influenzae và nhiều vi khuẩn gây viêm họng khác
-
Chống viêm: Giảm các chất trung gian viêm (TNF-α, IL-4), giảm sưng niêm mạc họng
-
Tiêu sưng: Làm giảm sưng amidan, viêm họng hạt mạn tính
-
Thanh nhiệt giải độc: Giải nhiệt độc trong cơ thể, đặc biệt ở vùng hầu họng
Vai trò của rượu:
-
Dung môi chiết xuất: Rượu (ethanol) là dung môi tuyệt vời để chiết xuất tối đa các hoạt chất từ xạ can như tectorigenin, irigenin, irisolidone và các hợp chất isoflavone khác
-
Sát khuẩn tại chỗ: Cồn trong rượu (40-50 độ) có khả năng sát khuẩn bề mặt niêm mạc họng
-
Bảo quản lâu dài: Giúp bảo quản dược liệu được nhiều tháng mà không bị hư hỏng
Hiệu quả lâm sàng
Sự kết hợp này tạo ra một dung dịch súc họng có tác dụng:
-
Làm sạch vi khuẩn tại vùng họng
-
Giảm viêm, giảm sưng nhanh chóng
-
Giảm đau rát họng hiệu quả
-
Hỗ trợ điều trị viêm amidan cấp và mạn tính
-
Cải thiện tình trạng viêm họng hạt
Hướng dẫn chi tiết cách làm xạ can ngâm rượu tại nhà
1. Chuẩn bị nguyên liệu
Cách làm xạ can ngâm rượu yêu cầu nguyên liệu chất lượng:
Thân rễ xạ can tươi:
-
Khối lượng: 100-200g (tùy kích thước bình)
-
Chọn củ già, chắc, nặng tay
-
Không bị thối, mốc, sâu bệnh
-
Có màu vàng nâu tự nhiên
Rượu trắng:
-
Thể tích: 500ml - 1 lít
-
Loại: Rượu gạo hoặc rượu nếp
-
Nồng độ: Trên 40 độ (tốt nhất 40-50 độ)
-
Lý do: Nồng độ cao đảm bảo chiết xuất tối đa hoạt chất và khả năng bảo quản lâu dài
Bình thủy tinh:
-
Dung tích: 1-1.5 lít
-
Có nắp đậy kín (không dùng nắp kim loại)
-
Đã rửa sạch với nước nóng và xà phòng
-
Để khô hoàn toàn trước khi dùng
2. Các bước sơ chế xạ can
Chuẩn bị xạ can đúng cách:
Bước 1 - Làm sạch:
-
Cắt bỏ rễ con, phần thân lá khô
-
Rửa thật sạch đất cát bám trên thân rễ
-
Dùng bàn chải nhỏ (hoặc bàn chải đánh răng cũ) để cọ rửa kỹ các kẽ, các đốt
-
Rửa lại nhiều lần với nước sạch
Bước 2 - Làm khô:
-
Để ráo nước hoàn toàn tự nhiên (2-3 giờ)
-
Hoặc dùng khăn sạch, giấy thấm lau khô
-
Quan trọng: Không được còn nước trên bề mặt củ vì sẽ làm loãng rượu và giảm hiệu quả bảo quản
Bước 3 - Thái lát:
-
Thái thành các lát mỏng dày 3-5mm
-
Thái dọc theo thớ củ để tăng diện tích tiếp xúc
-
Lát càng mỏng, diện tích tiếp xúc càng lớn, chiết xuất càng hiệu quả
3. Tiến hành ngâm rượu
Quy trình ngâm:
Bước 1:
Bước 2:
Bước 3:
4. Thời gian ngâm và bảo quản
Bảo quản đúng cách:
-
Vị trí: Nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp
-
Nhiệt độ: Nhiệt độ phòng (20-25°C)
-
Lắc đều: Lắc nhẹ bình rượu 1-2 lần/tuần trong 2 tuần đầu để tăng cường chiết xuất
Thời gian ngâm:
-
Tối thiểu: 2-3 tuần
-
Tối ưu: 1-2 tháng
-
Dấu hiệu sẵn sàng: Rượu chuyển sang màu vàng nâu đậm, có mùi thơm đặc trưng của xạ can
-
Hạn sử dụng: 6-12 tháng nếu bảo quản tốt
Hướng dẫn sử dụng rượu xạ can trị viêm họng đúng cách
Cách dùng rượu xạ can trị viêm họng – Chỉ súc họng, không uống!
CẢNH BÁO QUAN TRỌNG NHẤT:
Xạ can ngâm rượu có uống được không?
TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC UỐNG!
Lý do:
-
Xạ can có độc tính nhẹ, không an toàn khi uống trực tiếp
-
Nồng độ hoạt chất trong rượu ngâm rất cao, có thể gây kích ứng dạ dày, gan, thận
-
Rượu nồng độ cao không phù hợp để uống
-
Có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy
Cách dùng rượu rẻ quạt súc họng:
Bước 1 - Pha loãng:
-
Rót 10-15ml rượu xạ can ra ly nhỏ
-
Pha loãng với nước sôi để nguội (tỷ lệ 1:2 hoặc 1:3)
-
Nếu cảm thấy nồng quá, có thể pha loãng hơn
Bước 2 - Kỹ thuật súc:
-
Ngậm một ngụm dung dịch (khoảng 15-20ml)
-
Ngửa đầu ra sau, để dung dịch tiếp xúc với phần sâu của họng
-
Súc sâu trong họng 30-60 giây (phát âm "ahhhh" giúp dung dịch tiếp xúc tốt hơn)
-
Nhổ đi, tuyệt đối không nuốt
-
Lặp lại 2-3 lần cho một lần súc
Bước 3 - Sau khi súc:
-
Không ăn uống gì trong 30 phút để thuốc phát huy tác dụng
-
Có thể cảm thấy hơi tê, cay nhẹ ở họng - đây là dấu hiệu bình thường
Tần suất và liệu trình dùng rượu xạ can trị ho viêm họng
Tần suất sử dụng:
-
Khi viêm họng cấp: Súc họng 3-4 lần/ngày
-
Thời điểm: Sau khi đánh răng buổi sáng, sau bữa ăn trưa, chiều và trước khi ngủ
-
Viêm họng mạn tính: 2 lần/ngày
Liệu trình:
-
Viêm họng cấp: Sử dụng liên tục 3-5 ngày
-
Viêm họng hạt mạn tính: Có thể dùng 1-2 tuần, nghỉ 1 tuần rồi dùng tiếp
-
Duy trì: 1-2 lần/tuần để phòng tái phát
Những lưu ý an toàn khi dùng rượu xạ can trị ho viêm họng tại nhà
Các đối tượng chống chỉ định
Tuyệt đối KHÔNG dùng với:
Phụ nữ mang thai và cho con bú:
Trẻ em dưới 12 tuổi:
-
Niêm mạc họng trẻ em rất nhạy cảm
-
Nguy cơ nuốt phải rượu cao
-
Trẻ không kiểm soát được kỹ thuật súc họng đúng
Người đang lái xe, vận hành máy móc:
Người đang cai rượu hoặc có bệnh gan:
Cần THẬN TRỌNG với:
Người có vết loét trong miệng/họng:
Người dị ứng với cồn:
Ngừng sử dụng ngay nếu:
-
Có dấu hiệu kích ứng bất thường (sưng, nổi ban)
-
Cảm giác đau tăng lên thay vì giảm
-
Xuất hiện các triệu chứng dị ứng
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Tại sao rượu xạ can lại không được uống?
Xạ can ngâm rượu có uống được không - Câu trả lời là KHÔNG. Xạ can có độc tính nhẹ, nồng độ hoạt chất trong rượu ngâm rất cao (gấp nhiều lần so với sắc thuốc), có thể gây hại cho gan, thận và hệ tiêu hóa. Uống rượu xạ can có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy và tổn thương gan nếu dùng lâu dài.
Tôi có thể dùng xạ can khô để ngâm rượu được không?
Được, nhưng xạ can tươi thường được ưa chuộng hơn để ngâm rượu súc họng. Nếu dùng xạ can khô, giảm liều xuống còn 50-100g cho 1 lít rượu vì xạ can khô đã cô đặc hoạt chất. Ngâm xạ can khô lâu hơn (1-2 tháng) để chiết xuất tốt hơn.
Rượu xạ can có trị được viêm họng hạt không?
Tác dụng của rượu xạ can với viêm họng hạt là hỗ trợ giảm viêm, giảm triệu chứng khó chịu tại chỗ như đau rát, khó nuốt. Tuy nhiên, viêm họng hạt mạn tính cần điều trị toàn diện, không thể chỉ dựa vào rượu xạ can để trị tận gốc. Cần kết hợp với điều trị y khoa và thay đổi lối sống.
Nếu không muốn dùng rượu, có cách nào khác để dùng xạ can không?
Có nhiều cách khác:
-
Nướng ngậm: Nướng củ tươi, giã với muối, ngậm nuốt dần (an toàn cho cả trẻ em)
-
Sắc nước uống: 3-6g xạ can khô sắc với nước, uống 2-3 lần/ngày (liều được kiểm soát)
-
Viên ngậm thành phẩm: Có chứa xạ can ở dạng cao chiết an toàn
Hỗ trợ giảm ho bổ phổi với Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium là thực phẩm bảo vệ sức khỏe với công dụng hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm chứa 140mg cao khô hỗn hợp tương đương thảo mộc thô gồm Thiên môn (rễ củ) 400mg, Mạch môn (rễ củ) 400mg, Xạ can (thân rễ) 400mg, Kha tử (quả) 200mg — các vị thuốc quý trong y học cổ truyền có tính bổ phế, nhuận táo, hóa đờm; cùng cao khô Lá thường xuân 20mg và tinh dầu Bạc hà 5mg, Gừng 1mg, Húng chanh 0,5mg giúp làm dịu họng và thông đường thở. Tỷ lệ cao khô/thảo mộc thô là 1/10.
Đối tượng sử dụng: Trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Cách dùng: Ngậm từ từ trong miệng cho viên tan hết, không nhai, không nuốt nguyên viên.
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Sản phẩm có thể mua tại các nhà thuốc trên toàn quốc hoặc đặt hàng trực tuyến tại website Thiên Môn Bổ Phổi, hotline tư vấn 1900 2163.
Kết luận
Xạ can ngâm rượu trị ho viêm họng là bài thuốc dân gian hiệu quả nếu biết cách làm và cách dùng rượu rẻ quạt súc họng đúng cách. Nhớ rằng xạ can ngâm rượu có uống được không - câu trả lời là KHÔNG, chỉ dùng để súc họng. Tác dụng của rượu xạ can rất tốt nhưng cần tuân thủ liều lượng và đối tượng sử dụng.