Khi một người trong nhà ho, sổ mũi, cả gia đình thường lo bị lây, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ hoặc người già.
Vậy ho do cảm lạnh có lây không, lây qua đường nào và kéo dài bao lâu? Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ để chủ động bảo vệ người thân mà không cần quá hoang mang.
Ho Do Cảm Lạnh Có Lây Không?
Có, ho do cảm lạnh có thể lây vì nguyên nhân thường là virus đường hô hấp. Virus lây qua giọt bắn và tiếp xúc, nên khi người bệnh ho, hắt hơi, nguy cơ lây cho người xung quanh tăng lên.
Theo CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ), cảm lạnh thông thường do hơn 200 loại virus gây ra, phổ biến nhất là rhinovirus. Tin tốt là phần lớn trường hợp nhẹ và tự khỏi sau khoảng 7–10 ngày.
Cảm Lạnh Lây Qua Những Đường Nào?
1. Giọt Bắn Khi Ho, Hắt Hơi, Nói Chuyện
Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn nhỏ chứa virus phát tán ra không khí. Người đứng gần, nhất là trong khoảng cách 1–2 mét, có thể hít phải và bị nhiễm. Không gian kín, đông người, kém thông gió làm nguy cơ lây tăng lên.
2. Tiếp Xúc Trực Tiếp Với Người Bệnh
Bắt tay, ôm, hôn hoặc chăm sóc gần người bệnh đều có thể khiến virus truyền sang. Ví dụ, người bệnh che miệng bằng tay khi ho rồi bắt tay người khác.
3. Chạm Vào Bề Mặt Có Virus Rồi Đưa Tay Lên Mắt, Mũi, Miệng
Virus cảm lạnh có thể tồn tại trên bề mặt như tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển tivi, bàn phím trong vài giờ. Khi chạm vào các bề mặt này rồi dụi mắt, ngoáy mũi hay đưa tay lên miệng, bạn có thể bị nhiễm virus.
Cần phân biệt: "Cảm lạnh" theo cách nói dân gian thường chỉ việc bị lạnh, nhiễm lạnh, dầm mưa. Bản thân việc bị lạnh không lây sang người khác. Chỉ khi có virus gây bệnh, người bệnh mới có khả năng lây.
Cảm Lạnh Lây Trong Bao Lâu?
Cảm lạnh thường lây mạnh nhất trong khoảng 2–3 ngày đầu có triệu chứng.
Một số điểm cần lưu ý:
-
Lây trước khi có triệu chứng: Người bệnh có thể lây từ khoảng 1–2 ngày trước khi xuất hiện triệu chứng.
-
Thời gian lây: Thường kéo dài khoảng một tuần, giảm dần khi triệu chứng cải thiện.
-
Trẻ nhỏ và người suy giảm miễn dịch: Có thể đào thải virus và lây lâu hơn.
-
Ho còn kéo dài: Ho có thể kéo dài thêm vài tuần sau cảm lạnh do niêm mạc còn nhạy cảm, nhưng khả năng lây ở giai đoạn này thường đã giảm nhiều.
Các mốc thời gian trên chỉ mang tính tham khảo, có thể khác nhau tùy loại virus và cơ địa mỗi người.
Khi Nào Ho Không Lây?
Không phải cơn ho nào cũng lây:
-
Cảm lạnh, cúm, Covid-19 – có lây: Thường kèm sổ mũi, đau họng, sốt, đau mỏi người, có người xung quanh cũng bị.
-
Ho gà – có lây: Ho thành cơn dài, cuối cơn có tiếng rít khi hít vào, có thể nôn sau ho, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ.
-
Lao phổi – có lây: Ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi đêm, sụt cân.
-
Hen phế quản – không lây: Ho, khò khè, khó thở, hay tái phát về đêm hoặc khi gặp lạnh, gắng sức.
-
Trào ngược dạ dày thực quản – không lây: Ho sau ăn hoặc khi nằm, kèm ợ chua, rát họng.
-
Dị ứng, viêm mũi dị ứng – không lây: Hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, tái phát khi gặp bụi, phấn hoa, lông thú.
-
Ho do kích ứng khói bụi – không lây: Ho khi tiếp xúc khói thuốc, bụi, hóa chất, giảm khi tránh xa tác nhân.
Các gợi ý trên chỉ mang tính tham khảo. Để biết chính xác nguyên nhân, bạn cần được bác sĩ thăm khám.
Ai Dễ Bị Lây Hơn?
Bất kỳ ai cũng có thể bị lây cảm lạnh, nhưng một số nhóm dễ mắc và dễ biến chứng hơn:
-
Trẻ nhỏ: Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, hay đưa tay lên miệng, tiếp xúc gần ở nhà trẻ, trường học.
-
Người cao tuổi: Sức đề kháng suy giảm, dễ chuyển nặng thành viêm phế quản, viêm phổi.
-
Phụ nữ mang thai: Hệ miễn dịch thay đổi trong thai kỳ, cần thận trọng khi dùng thuốc.
-
Người có bệnh nền: Người bị hen, bệnh phổi mạn tính, tim mạch, tiểu đường dễ bị đợt bệnh nặng hơn.
-
Người suy giảm miễn dịch: Người đang điều trị ung thư, dùng thuốc ức chế miễn dịch, nhiễm HIV.
Cách Phòng Tránh Lây Nhiễm Khi Có Người Trong Nhà Bị Ho, Cảm Lạnh
-
Che miệng đúng cách: Người bệnh nên đeo khẩu trang, che miệng khi ho, hắt hơi bằng khuỷu tay hoặc khăn giấy. Bỏ khăn giấy đã dùng vào thùng rác có nắp.
-
Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ít nhất 20 giây, nhất là sau khi ho, hắt hơi, trước khi ăn và trước khi chăm sóc trẻ.
-
Hạn chế dùng chung đồ: Không dùng chung cốc, bát đũa, khăn mặt. Thường xuyên lau tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển, mặt bàn.
-
Giữ phòng thông thoáng: Mở cửa sổ cho không khí lưu thông. Hạn chế để người bệnh tiếp xúc gần, ôm hôn trẻ nhỏ và người già.
-
Nghỉ ngơi tại nhà: Hạn chế đi làm, đi học khi đang có triệu chứng, nhất là trong những ngày đầu.
-
Tăng sức đề kháng: Ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, uống đủ nước, vận động đều đặn. Tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm theo khuyến cáo. Vắc xin cúm không phòng được cảm lạnh thông thường nhưng giúp giảm nguy cơ mắc cúm, bệnh có triệu chứng tương tự và dễ biến chứng hơn.
Khi Nào Cần Đi Khám Bác Sĩ?
Bạn nên đi khám khi có một trong các dấu hiệu sau:
-
Sốt cao kéo dài: Sốt trên 39°C hoặc sốt kéo dài trên 3 ngày.
-
Khó thở, đau ngực: Thở hụt hơi, thở nhanh, đau tức ngực.
-
Ho kéo dài: Trên 2–3 tuần không cải thiện.
-
Ho đờm xanh vàng kèm mệt nhiều: Có thể gợi ý bội nhiễm vi khuẩn.
-
Ho ra máu.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi thấy trẻ thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú, bỏ ăn hoặc li bì, khó đánh thức.
Các câu hỏi thường gặp
Hết sốt nhưng vẫn còn ho thì còn lây không?
Hết sốt nhưng vẫn còn ho thường ít lây hơn so với những ngày đầu. Tuy vậy, virus có thể vẫn còn trong dịch mũi họng vài ngày. Bạn vẫn nên đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên cho đến khi hết hẳn triệu chứng.
Mẹ bị cảm lạnh có nên tiếp tục cho con bú?
Mẹ bị cảm lạnh vẫn nên tiếp tục cho con bú. Sữa mẹ không truyền virus cảm lạnh mà còn chứa kháng thể giúp bảo vệ bé. Mẹ chỉ cần đeo khẩu trang, rửa tay sạch trước khi bế và cho con bú.
Người chăm sóc người bệnh có cần đeo khẩu trang không?
Người chăm sóc nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần với người bệnh, nhất là khi người bệnh ho nhiều. Điều này đặc biệt quan trọng nếu người chăm sóc có bệnh nền hoặc đang mang thai. Thay khẩu trang khi bị ẩm và rửa tay sau khi tháo.
Vì sao cảm lạnh hay bị đi bị lại nhiều lần?
Cảm lạnh hay tái mắc vì có hơn 200 loại virus khác nhau có thể gây bệnh. Khỏi bệnh với một loại virus không giúp bạn miễn dịch với các loại khác. Vì vậy, giữ vệ sinh và nâng cao sức đề kháng vẫn là cách phòng bệnh quan trọng nhất.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa: Hỗ trợ dịu đau họng, giảm ho có đờm trong những ngày cảm lạnh
Cảm lạnh thường đi qua sau khoảng một tuần. Nhưng trong những ngày đó, họng đau rát, đờm vướng và những tràng ho liên tục khiến người bệnh mệt mỏi, khó ngủ. Song song với việc nghỉ ngơi, uống đủ nước và giữ vệ sinh để bảo vệ người thân, một viên ngậm chăm sóc họng có thể giúp bạn dễ chịu hơn.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium được bào chế từ cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm dùng được cho trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Mỗi người nên dùng hộp riêng, cầm viên bằng tay đã rửa sạch, để hạn chế lây bệnh cho người cùng nhà.
Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Cần lưu ý, viên ngậm chỉ giúp chăm sóc cổ họng, không diệt virus hay ngăn lây nhiễm. Nếu ho kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Ho do cảm lạnh có lây không? Câu trả lời là có, vì cảm lạnh do virus gây ra và lây qua giọt bắn, tiếp xúc trực tiếp hoặc bề mặt nhiễm virus. Khả năng lây cao nhất trong vài ngày đầu có triệu chứng. Ngược lại, ho do hen, trào ngược, dị ứng hay khói bụi không lây. Che miệng khi ho, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với trẻ nhỏ và người già là cách đơn giản để bảo vệ cả gia đình.
Theo chuyên mục sức khỏe của Titafa, bên cạnh việc nghỉ ngơi và giữ vệ sinh để tránh lây cho người thân, bạn có thể tham khảo thêm sản phẩm hỗ trợ chăm sóc họng để cảm thấy dễ chịu hơn trong thời gian hồi phục.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại cửa hàng Thiên Môn Bổ Phổi, hotline tư vấn 1900 2163.
-----------------
Xem thêm:
1. Cách Làm Dịu Cổ Họng Khi Ho: 8 Mẹo Đơn Giản Tại Nhà Giúp Giảm Rát, Ngứa Họng
2. Ho Sau Khi Ăn Có Sao Không? Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý An Toàn
3. Hen Phế Quản Dạng Ho Là Gì? Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Phân Biệt