Lúc nào cũng thấy họng vướng vướng, phải hắng giọng liên tục, cứ nằm xuống là ho?
Rất có thể bạn đang gặp tình trạng chảy dịch mũi sau gây ho. Đây là nguyên nhân phổ biến nhưng hay bị bỏ qua của ho kéo dài.
Chảy Dịch Mũi Sau Là Gì?
Chảy dịch mũi sau là tình trạng dịch nhầy từ mũi, xoang chảy ngược xuống phía sau họng thay vì ra ngoài qua lỗ mũi. Đây là nguyên nhân thường gặp gây ho kéo dài, vướng họng, hắng giọng liên tục, đặc biệt khi nằm.
Bình thường, mũi và xoang tiết ra khoảng 1–2 lít dịch nhầy mỗi ngày để làm ẩm, lọc không khí. Phần lớn lượng dịch này được nuốt xuống mà ta không hề nhận ra.
Vì Sao Chảy Dịch Mũi Sau Lại Gây Ho?
Ở họng và thanh quản có nhiều thụ thể ho. Khi dịch nhầy chảy xuống và đọng lại, các thụ thể này bị kích thích, tạo ra phản xạ ho để tống dịch ra ngoài.
Khi nằm, dịch dồn xuống họng nhiều hơn do tác động của trọng lực. Vì vậy, người bệnh thường ho nhiều về đêm và sáng sớm khi vừa thức dậy.
Theo các tài liệu y khoa, hội chứng ho do đường hô hấp trên (trong đó có chảy dịch mũi sau) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ho mạn tính, bên cạnh hen phế quản và trào ngược dạ dày thực quản. Tình trạng gặp ở cả người lớn và trẻ em.
Nguyên Nhân Thường Gặp Gây Chảy Dịch Mũi Sau
Viêm Mũi Dị Ứng
Khi tiếp xúc với mạt bụi nhà, phấn hoa, lông thú hay nấm mốc, niêm mạc mũi phản ứng bằng cách tiết nhiều dịch trong, loãng. Người bệnh thường kèm hắt hơi liên tục, ngứa mũi, ngứa mắt.
Viêm Mũi Xoang Cấp Và Mạn Tính
Viêm xoang làm dịch tiết nhiều, đặc, có thể màu vàng hoặc xanh. Người bệnh hay nghẹt mũi, đau nhức vùng má, trán, giảm khứu giác. Viêm xoang kéo dài trên 12 tuần được xem là mạn tính.
Cảm Lạnh, Nhiễm Virus Đường Hô Hấp Trên
Cảm lạnh, cúm khiến niêm mạc mũi viêm và tăng tiết dịch. Thông thường, triệu chứng giảm dần sau 7–10 ngày, nhưng ho có thể kéo dài thêm vài tuần.
Vẹo Vách Ngăn, Polyp Mũi, Bất Thường Cấu Trúc
Vẹo vách ngăn, polyp mũi, quá phát cuốn mũi làm cản trở dòng dẫn lưu dịch. Dịch dễ ứ đọng và chảy ra phía sau. Ở trẻ nhỏ, VA quá phát cũng là nguyên nhân thường gặp.
Không Khí Khô, Lạnh Hoặc Ô Nhiễm, Khói Thuốc
Không khí khô làm dịch mũi đặc, khó thoát ra ngoài. Khói thuốc, bụi mịn và mùi hóa chất kích thích niêm mạc mũi tăng tiết dịch để tự bảo vệ.
Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản Đi Kèm
Trào ngược có thể khiến họng tiết nhiều nhầy, gây cảm giác vướng đờm giống chảy dịch mũi sau. Hai tình trạng này cũng hay xuất hiện cùng nhau.
Một Số Thuốc Hoặc Thay Đổi Nội Tiết
Một số thuốc huyết áp, thuốc tránh thai có thể làm tăng tiết dịch mũi. Lạm dụng thuốc xịt co mạch gây viêm mũi do thuốc. Thay đổi nội tiết khi mang thai, dậy thì hay suy giáp cũng có thể khiến niêm mạc mũi phù nề, tăng tiết.
Dấu Hiệu Nhận Biết Ho Do Chảy Dịch Mũi Sau
-
Cảm giác dịch chảy xuống họng: Luôn thấy vướng đờm, phải khạc hoặc hắng giọng thường xuyên.
-
Ho thay đổi theo tư thế: Ho tăng khi nằm, khi mới thức dậy; ban ngày thường đỡ hơn.
-
Triệu chứng ở mũi xoang: Nghẹt mũi, hắt hơi, chảy mũi, đau mặt hoặc nặng đầu.
-
Biểu hiện ở họng: Họng đỏ, có thể thấy dịch nhầy bám ở thành sau họng, hơi thở có mùi.
Các dấu hiệu trên chỉ mang tính gợi ý. Bác sĩ tai mũi họng cần thăm khám, có thể nội soi để xác định chính xác.
Phân Biệt Ho Do Chảy Dịch Mũi Sau Với Các Nguyên Nhân Ho Kéo Dài Khác
-
Chảy dịch mũi sau: Ho khi nằm, sáng sớm, kèm vướng họng, hắng giọng, nghẹt mũi, hắt hơi.
-
Hen phế quản thể ho: Ho khan về đêm, khi gắng sức hoặc gặp lạnh, có thể kèm nặng ngực, tiền sử dị ứng.
-
Trào ngược dạ dày thực quản: Ho sau ăn, khi nằm, kèm ợ chua, nóng rát sau xương ức, khàn tiếng buổi sáng.
-
Ho sau nhiễm virus: Ho khan kéo dài 3–8 tuần sau cảm cúm, giảm dần theo thời gian.
-
Viêm phế quản: Ho có đờm, có thể kèm sốt, mệt; viêm phế quản mạn thường gặp ở người hút thuốc lâu năm.
Các gợi ý trên chỉ mang tính tham khảo, không dùng để tự chẩn đoán.
Cách Giảm Ho Do Chảy Dịch Mũi Sau Tại Nhà
-
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Rửa đều đặn 1–2 lần/ngày, đúng kỹ thuật. Chỉ dùng nước muối pha sẵn, nước cất hoặc nước đã đun sôi để nguội, không dùng nước máy trực tiếp.
-
Uống đủ nước ấm: Giúp làm loãng dịch nhầy, dễ khạc ra hơn.
-
Giữ ẩm không khí: Dùng máy tạo ẩm, tránh để điều hòa thổi trực tiếp. Vệ sinh máy thường xuyên để tránh nấm mốc.
-
Kê cao đầu khi ngủ: Hạn chế dịch dồn xuống họng vào ban đêm.
-
Tránh tác nhân kích ứng: Khói thuốc, bụi, phấn hoa, lông thú, mùi hóa chất.
-
Làm dịu họng: Súc họng bằng nước muối ấm, ngậm viên ngậm thảo dược giúp giảm cảm giác vướng, rát họng.
-
Hạn chế hắng giọng: Hắng giọng liên tục làm họng thêm kích ứng.
Các biện pháp này chỉ hỗ trợ giảm khó chịu. Nếu triệu chứng kéo dài, bạn vẫn cần đi khám để xử lý nguyên nhân.
Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Xử Lý Ho Do Chảy Dịch Mũi Sau
-
Chỉ dùng thuốc ho: Thuốc ho không xử lý được nguồn dịch ở mũi xoang, nên ho dễ tái phát.
-
Tự ý dùng kháng sinh: Phần lớn trường hợp do dị ứng hoặc virus, kháng sinh không có tác dụng.
-
Lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch: Dùng kéo dài khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ có thể gây nghẹt mũi trở lại, nặng hơn trước.
-
Ngại rửa mũi: Nhiều người bỏ rửa mũi vì sợ khó chịu.
Khi Nào Cần Đi Khám Tai Mũi Họng?
Bạn nên đi khám khi có một trong các dấu hiệu sau:
-
Ho hoặc chảy dịch kéo dài trên 2–3 tuần.
-
Dịch mũi đặc xanh vàng kèm sốt.
-
Đau nhức vùng mặt, trán, quanh mắt.
-
Nghẹt mũi một bên kéo dài.
-
Hơi thở hôi kéo dài.
-
Ho kèm khò khè hoặc khó thở.
-
Ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi trẻ ho kéo dài, ngủ ngáy, thở bằng miệng hoặc hay bị viêm tai giữa.
Các câu hỏi thường gặp
Chảy dịch mũi sau có tự hết không?
Chảy dịch mũi sau do cảm lạnh thường tự hết sau 1–2 tuần khi niêm mạc mũi hồi phục. Nếu do viêm mũi dị ứng, viêm xoang mạn hay bất thường cấu trúc, tình trạng dễ kéo dài và tái phát. Khi đó, cần điều trị theo nguyên nhân.
Chảy dịch mũi sau có lây không?
Chảy dịch mũi sau bản thân không lây. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là cảm lạnh hay cúm, virus có thể lây sang người khác qua giọt bắn. Viêm mũi dị ứng hay vẹo vách ngăn hoàn toàn không lây.
Chảy dịch mũi sau có gây buồn nôn không?
Chảy dịch mũi sau có thể gây buồn nôn, nhất là vào buổi sáng. Trẻ nhỏ có thể nôn ra đờm sau những cơn ho.
Chảy dịch mũi sau có cần phẫu thuật không?
Phần lớn trường hợp chảy dịch mũi sau không cần phẫu thuật. Bác sĩ chỉ cân nhắc phẫu thuật khi có vẹo vách ngăn nặng, polyp mũi, viêm xoang mạn không đáp ứng điều trị nội khoa hoặc VA quá phát ở trẻ.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa: Hỗ trợ dịu cổ họng vướng đờm, đau rát khi ho do chảy dịch mũi sau
Dịch nhầy chảy xuống họng ngày qua ngày khiến cổ họng luôn vướng víu, đau rát. Tiếp nối mẹo ngậm viên thảo dược ở trên, bạn có thể tham khảo Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium để chăm sóc vùng họng đang bị kích ứng.
Viên ngậm được kết hợp từ cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản. Sản phẩm không điều trị viêm mũi, viêm xoang và không ngăn được dịch mũi chảy xuống họng, vì vậy bạn vẫn cần xử lý nguyên nhân theo hướng dẫn của bác sĩ.
Sản phẩm dùng cho trẻ em từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Chảy dịch mũi sau gây ho là nguyên nhân phổ biến của ho kéo dài, đặc biệt ho về đêm và sáng sớm. Nguyên nhân thường là viêm mũi dị ứng, viêm xoang, cảm lạnh, bất thường cấu trúc mũi hoặc môi trường khô, ô nhiễm. Rửa mũi đều đặn, uống đủ nước, giữ ẩm không khí và tránh tác nhân kích ứng giúp giảm triệu chứng hiệu quả. Khi ho hoặc chảy dịch kéo dài, hãy đi khám tai mũi họng để được điều trị đúng hướng.
Theo chuyên mục sức khỏe của Titafa, bên cạnh việc vệ sinh mũi và xử lý nguyên nhân theo hướng dẫn của bác sĩ, bạn có thể tham khảo thêm sản phẩm hỗ trợ chăm sóc họng để giảm cảm giác vướng, rát họng khó chịu.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại thienmonbophoi.com.vn, hotline tư vấn 1900 2163.
----------------
Xem thêm:
1. Ho Đờm Có Máu Có Nguy Hiểm Không? Nguyên Nhân Và Khi Nào Cần Đi Khám Ngay
2. Ho Do Cảm Lạnh Có Lây Không? Cách Phòng Tránh Lây Nhiễm Cho Người Thân
3. Cách Làm Dịu Cổ Họng Khi Ho: 8 Mẹo Đơn Giản Tại Nhà Giúp Giảm Rát, Ngứa Họng