Ho nhiều ngày khiến cổ họng khô rát, ngứa ran, nuốt nước bọt cũng thấy khó chịu.
Tin vui là có nhiều cách làm dịu cổ họng khi ho ngay tại nhà, với nguyên liệu dễ tìm và cách làm đơn giản. Dưới đây là 8 mẹo hữu ích kèm lưu ý để dùng an toàn.
Vì Sao Cổ Họng Bị Rát, Ngứa Khi Ho?
Mỗi cơn ho đẩy luồng khí đi ra rất mạnh qua thanh quản và họng. Ho liên tục khiến niêm mạc họng bị cọ xát nhiều lần, dần trở nên khô, đỏ và viêm nhẹ. Càng ho, họng càng rát, và họng rát lại càng dễ ho.
Ngoài ra, nhiều yếu tố khác cũng làm họng bị kích ứng:
-
Nhiễm virus: Cảm lạnh, cúm gây viêm niêm mạc mũi họng.
-
Dịch mũi chảy xuống họng: Khi viêm mũi, dịch nhầy chảy ngược xuống họng, nhất là lúc nằm.
-
Không khí khô: Điều hòa, quạt làm mất độ ẩm của niêm mạc.
-
Khói bụi, khói thuốc: Kích thích trực tiếp niêm mạc họng.
Vì vậy, làm dịu họng là việc nên làm song song với tìm và xử lý nguyên nhân gây ho.
8 Cách Làm Dịu Cổ Họng Khi Ho Tại Nhà
Uống Nước Ấm Thường Xuyên
Công dụng: Nước ấm giữ ẩm cho niêm mạc họng và làm loãng dịch nhầy, giúp khạc đờm dễ hơn.
Cách dùng: Uống từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần trong ngày. Tránh nước quá nóng gây bỏng niêm mạc và nước đá lạnh gây kích ứng.
Nước Ấm Pha Mật Ong (Và Chanh)
Công dụng: Mật ong có độ sánh, tạo lớp màng bao phủ niêm mạc họng, giúp làm dịu cảm giác ngứa rát. Một số nghiên cứu và khuyến cáo của WHO ghi nhận mật ong có thể giúp giảm ho ở trẻ em trên 1 tuổi.
Cách làm: Pha 1–2 thìa cà phê mật ong với một cốc nước ấm, có thể thêm vài giọt chanh. Không pha mật ong với nước quá nóng.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum. Người bị tiểu đường cần hạn chế vì mật ong làm tăng đường huyết.
Súc Họng Bằng Nước Muối Ấm
Công dụng: Nước muối giúp làm sạch dịch nhầy, rửa trôi bớt tác nhân gây kích ứng và giảm sưng nhẹ niêm mạc họng.
Cách làm: Pha khoảng 1/4 đến 1/2 thìa cà phê muối với một cốc nước ấm (khoảng 240ml). Ngửa đầu, súc họng khoảng 30 giây rồi nhổ ra. Thực hiện 2–3 lần/ngày.
Lưu ý: Không nuốt nước muối. Trẻ nhỏ chưa biết súc miệng không áp dụng cách này vì dễ sặc.
Trà Gừng Ấm
Công dụng: Gừng có tính ấm, giúp làm ấm họng, hỗ trợ làm dịu họng và giảm cảm giác ngứa.
Cách làm: Thái vài lát gừng tươi, đun với nước khoảng 5–10 phút. Để ấm bớt rồi uống, có thể thêm chút mật ong nếu dùng được.
Lưu ý: Người đau dạ dày nên uống trà gừng loãng và uống sau ăn. Người đang dùng thuốc chống đông nên hỏi bác sĩ trước khi dùng gừng thường xuyên.
Ngậm Viên Ngậm Hoặc Kẹo Ngậm Thảo Dược
Công dụng: Viên ngậm tan từ từ trong miệng, kích thích tiết nước bọt, giúp làm ẩm họng tại chỗ. Cách này tiện lợi khi ra ngoài.
Lưu ý: Chọn sản phẩm phù hợp độ tuổi, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì. Không cho trẻ nhỏ ngậm viên ngậm, kẹo cứng vì nguy cơ hóc, sặc. Người tiểu đường nên chú ý sản phẩm có đường.
Giữ Ẩm Không Khí Trong Phòng
Công dụng: Không khí khô làm niêm mạc họng mất nước, khiến họng khô rát thêm, nhất là vào ban đêm.
Cách làm: Dùng máy tạo ẩm, giữ độ ẩm phòng khoảng 40–60%, hoặc đặt một chậu nước trong phòng. Vệ sinh máy thường xuyên. Không để điều hòa thổi trực tiếp vào người.
Nghỉ Ngơi Giọng Nói Và Tránh Tác Nhân Kích Ứng
Công dụng: Khi họng đang viêm, nói nhiều làm dây thanh và niêm mạc họng bị căng, khó hồi phục.
Cách làm: Hạn chế nói to, la hét. Tránh cả thì thầm kéo dài, vì thì thầm cũng làm dây thanh căng hơn bạn nghĩ. Tránh khói thuốc, bụi, hóa chất tẩy rửa và đồ ăn cay nóng.
Kê Cao Đầu Khi Ngủ
Công dụng: Kê cao đầu giúp giảm dịch mũi chảy xuống họng và hạn chế trào ngược dạ dày về đêm. Nhờ đó, bạn bớt ho đêm và đỡ rát họng khi thức dậy buổi sáng.
Cách làm: Dùng gối cao vừa phải hoặc kê cao đầu giường khoảng 15–20cm. Không dùng gối cho trẻ sơ sinh.
Nên Chọn Cách Nào Theo Từng Đối Tượng?
Gợi ý lựa chọn theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe:
-
Trẻ dưới 1 tuổi: Ưu tiên bú mẹ hoặc sữa công thức đầy đủ, nhỏ mũi nước muối sinh lý, giữ ẩm phòng. Không dùng mật ong, viên ngậm, súc họng.
-
Trẻ trên 1 tuổi: Có thể uống nước ấm, mật ong pha loãng, giữ ẩm phòng. Súc họng chỉ khi trẻ đã biết súc và nhổ. Viên ngậm chỉ dùng cho trẻ đủ tuổi theo hướng dẫn sản phẩm.
-
Người lớn: Áp dụng được hầu hết 8 cách trên.
-
Người tiểu đường: Ưu tiên nước ấm, súc họng nước muối, trà gừng không đường, giữ ẩm không khí. Hạn chế mật ong, kẹo ngậm có đường.
-
Phụ nữ mang thai: Ưu tiên nước ấm, súc họng nước muối, giữ ẩm phòng, nghỉ ngơi. Trà gừng, mật ong dùng lượng vừa phải. Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng viên ngậm hay sản phẩm thảo dược.
-
Người đau dạ dày: Uống trà gừng loãng sau ăn, hạn chế chanh, đồ chua cay. Kê cao đầu khi ngủ nếu có trào ngược.
Các gợi ý trên chỉ mang tính tham khảo. Nếu có bệnh nền, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Làm Dịu Cổ Họng
-
Uống nước quá nóng: Dễ làm bỏng niêm mạc, khiến họng tổn thương thêm. Dùng nhiều đá lạnh, kem khi đang rát họng cũng dễ gây kích ứng.
-
Súc họng bằng nước muối quá đặc: Nước muối đậm đặc làm khô và rát niêm mạc hơn.
-
Lạm dụng viên ngậm, kẹo ngọt: Ngậm quá nhiều có thể gây khó chịu dạ dày, sâu răng và tăng đường huyết.
-
Hắng giọng liên tục: Mỗi lần hắng giọng, dây thanh va đập mạnh, làm họng tổn thương thêm. Thay vào đó, hãy nuốt nhẹ hoặc uống một ngụm nước.
-
Tự ý dùng kháng sinh: Phần lớn ho, rát họng do virus, kháng sinh không có tác dụng và còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Khi Nào Cần Đi Khám Bác Sĩ?
Bạn nên đi khám khi có một trong các dấu hiệu sau:
-
Kéo dài: Đau họng hoặc ho kéo dài trên 7–10 ngày không cải thiện.
-
Sốt cao: Sốt trên 38,5°C hoặc sốt kéo dài.
-
Khó nuốt, khó thở: Không nuốt được nước bọt, chảy nước dãi, thở rít.
-
Khàn tiếng kéo dài: Trên 2 tuần, đặc biệt ở người hút thuốc.
-
Ho ra máu.
-
Hạch cổ sưng đau, mủ trắng ở amidan: Có thể gợi ý viêm họng do vi khuẩn.
Các mẹo tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ giảm khó chịu, không thay thế việc thăm khám và điều trị nguyên nhân.
Các câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì cổ họng hết rát khi ho?
Cổ họng thường bớt rát sau khoảng 5–7 ngày khi ho do cảm lạnh thông thường. Họng sẽ dịu dần khi cơn ho giảm. Nếu rát họng kéo dài trên 10 ngày, bạn nên đi khám.
Uống sữa có làm đờm đặc hơn khi ho không?
Uống sữa không làm cơ thể tiết nhiều đờm hơn. Một số người cảm thấy họng hơi sánh sau khi uống sữa, nhưng đây chỉ là cảm giác tạm thời.
Có nên dùng thuốc xịt họng để làm dịu họng?
Thuốc xịt họng có thể giúp giảm đau rát tạm thời, nhưng nên dùng theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ. Một số loại xịt chứa chất gây tê không phù hợp với trẻ nhỏ.
Vì sao sáng ngủ dậy họng khô rát hơn?
Họng khô rát buổi sáng thường do thở bằng miệng khi ngủ, không khí phòng khô hoặc trào ngược dạ dày về đêm. Giữ ẩm phòng, uống đủ nước và kê cao đầu có thể giúp cải thiện. Nếu kèm ngáy to, ngừng thở khi ngủ, bạn nên đi khám.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa: Viên ngậm hỗ trợ tình trạng ho, đau rát họng
Như đã chia sẻ ở mẹo viên ngậm thảo dược, một viên ngậm phù hợp là cách tiện lợi để chăm sóc họng khi ra ngoài. Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium là lựa chọn bạn có thể tham khảo.
Sản phẩm chứa cao khô hỗn hợp thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao khô lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng ho, ho có đờm và hỗ trợ giảm đau họng, khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
-
Đối tượng: Trẻ em từ 6 tuổi và người lớn.
-
Cách dùng: Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày. Từ 12 tuổi đến người lớn ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày.
-
Lưu ý: Không sử dụng cho trẻ em có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người bị tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng, người mẫn cảm hoặc kiêng kỵ với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang dùng thuốc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Cách làm dịu cổ họng khi ho hiệu quả nhất là kết hợp nhiều biện pháp: uống nước ấm, mật ong, súc họng nước muối, trà gừng, viên ngậm, giữ ẩm không khí, nghỉ ngơi giọng nói và kê cao đầu khi ngủ. Hãy chọn cách phù hợp với bản thân và đi khám khi triệu chứng kéo dài hoặc bất thường.
Theo chuyên mục sức khỏe của Titafa, bên cạnh những mẹo tại nhà, bạn có thể tham khảo thêm sản phẩm hỗ trợ chăm sóc họng để giúp cổ họng dễ chịu hơn trong những ngày ho.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại thienmonbophoi.com.vn, hotline tư vấn 1900 2163.