Viêm phế quản khiến người bệnh ho dai dẳng, khạc đờm, mệt mỏi và ăn uống kém.
Trong những ngày này, một bát cháo nóng hay cốc nước gừng ấm đôi khi lại giúp cơ thể dễ chịu hơn nhiều. Vậy viêm phế quản nên ăn gì và kiêng gì để hồi phục nhanh? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cụ thể, kèm thực đơn tham khảo cho cả người lớn và trẻ nhỏ.
Tại Sao Chế Độ Dinh Dưỡng Lại Quan Trọng Khi Bị Viêm Phế Quản?
Viêm phế quản là tình trạng niêm mạc lót ống phế quản bị viêm, sưng nề và tăng tiết nhầy. Phần lớn trường hợp viêm phế quản cấp do virus gây ra, thường xuất hiện sau cảm lạnh hoặc cúm.
Khi bị bệnh, cơ thể hao hụt năng lượng nhiều hơn bình thường:
-
Ho liên tục: Mỗi cơn ho huy động nhiều nhóm cơ, khiến người bệnh nhanh mệt.
-
Sốt: Làm tăng chuyển hóa, cơ thể cần thêm năng lượng và nước.
-
Biếng ăn: Đờm nhiều, họng đau rát khiến người bệnh ngại ăn, dễ suy nhược.
Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ hỗ trợ quá trình hồi phục theo nhiều cách:
-
Tăng cường miễn dịch: Cung cấp đủ dưỡng chất để hệ miễn dịch chống lại tác nhân gây viêm.
-
Hỗ trợ làm loãng đờm: Chất lỏng và thực phẩm ấm giúp đờm bớt đặc, dễ khạc ra.
-
Giảm kích ứng niêm mạc: Thức ăn mềm, ấm giúp cổ họng và phế quản bớt bị kích thích.
-
Rút ngắn thời gian hồi phục: Cơ thể đủ năng lượng sẽ phục hồi nhanh hơn, ít biến chứng hơn.
Viêm Phế Quản Nên Ăn Gì Để Nhanh Khỏi Bệnh?
Người bị viêm phế quản nên ưu tiên thực phẩm giàu vitamin C, đạm dễ tiêu, món ăn ấm lỏng, thực phẩm giàu kẽm, omega-3 và uống đủ nước ấm. Cụ thể như sau.
Thực Phẩm Giàu Vitamin C Và Chất Chống Oxy Hóa
Vitamin C tham gia vào hoạt động của bạch cầu, giúp cơ thể chống lại virus và vi khuẩn. Chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc khỏi tổn thương do viêm.
Gợi ý thực phẩm:
-
Trái cây: Cam, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây.
-
Rau xanh đậm: Cải bó xôi, bông cải xanh, rau ngót, cải xoăn.
Thực Phẩm Giàu Đạm (Protein) Dễ Tiêu
Đạm giúp bù đắp năng lượng hao hụt do sốt và ho, đồng thời là nguyên liệu để phục hồi niêm mạc phế quản bị tổn thương. Khi đang bệnh, nên chọn đạm dễ tiêu, chế biến mềm.
Gợi ý thực phẩm:
-
Cháo thịt băm: Mềm, dễ nuốt, dễ tiêu.
-
Súp gà: Theo Mayo Clinic, súp gà ấm có thể giúp làm dịu họng và giảm nghẹt mũi.
-
Cá hấp: Cá chép, cá quả, cá basa hấp gừng.
-
Trứng: Trứng hấp, trứng luộc hoặc đánh vào cháo.
-
Đậu phụ: Nguồn đạm thực vật mềm, nhẹ bụng.
Thực Phẩm Ấm, Lỏng, Dễ Nuốt
Món ăn ấm, lỏng giúp làm dịu cổ họng đang kích ứng. Hơi ấm còn hỗ trợ làm loãng đờm, giúp người bệnh dễ khạc và bớt ho.
Gợi ý thực phẩm:
-
Cháo: Cháo gà, cháo cá, cháo hành tía tô.
-
Súp ấm: Súp bí đỏ, súp rau củ.
-
Canh hầm: Canh sườn hầm củ quả, canh gà hầm.
-
Trà gừng mật ong: Gừng làm ấm họng, mật ong giúp làm dịu cơn ho. Lưu ý không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
Thực Phẩm Giàu Kẽm Và Omega-3
Kẽm cần thiết cho sự phát triển và hoạt động của tế bào miễn dịch. Omega-3 là axit béo có đặc tính kháng viêm tự nhiên, hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm ở đường hô hấp.
Gợi ý thực phẩm:
-
Giàu kẽm: Hàu, tôm, thịt bò, hạt bí.
-
Giàu omega-3: Cá hồi, cá thu, hạt óc chó, hạt lanh.
Uống Đủ Nước Ấm
Nước giúp làm loãng dịch nhầy, giảm cảm giác vướng đờm và hỗ trợ cơ thể bù lại lượng nước mất đi khi sốt. Người lớn nên uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày, chia nhỏ nhiều lần.
Ngoài nước lọc ấm, bạn có thể dùng nước gừng, nước chanh ấm, trà thảo mộc nhẹ. Với trẻ nhỏ, cho bé uống nước ấm, nước trái cây pha loãng hoặc tăng cữ bú.
Viêm Phế Quản Nên Kiêng Gì Để Tránh Bệnh Nặng Hơn?
Người bị viêm phế quản nên hạn chế đồ lạnh, đồ chiên rán, thực phẩm cay nóng, đồ ngọt nhiều đường tinh luyện và tuyệt đối tránh rượu bia, thuốc lá.
|
Nhóm cần hạn chế
|
Lý do
|
|
Đồ lạnh (kem, nước đá)
|
Có thể kích thích niêm mạc họng nhạy cảm, khiến cơn ho bùng lên
|
|
Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
|
Khó tiêu, dễ gây cảm giác vướng họng, đờm dính
|
|
Thực phẩm cay nóng
|
Ớt, tiêu nhiều gây rát họng, kích thích phản xạ ho
|
|
Đồ ngọt nhiều đường tinh luyện
|
Dễ gây đầy bụng, chán ăn bữa chính, không có lợi cho quá trình hồi phục
|
|
Rượu bia
|
Gây mất nước, làm suy giảm miễn dịch
|
|
Thuốc lá
|
Làm tê liệt lông chuyển, kéo dài thời gian viêm, dễ chuyển thành viêm phế quản mạn
|
Gợi Ý Thực Đơn Tham Khảo Cho Người Viêm Phế Quản
Dưới đây là thực đơn 1 ngày dễ tiêu hóa, cân bằng dinh dưỡng:
|
Bữa
|
Người lớn
|
Trẻ nhỏ (từ 1 tuổi)
|
|
Sáng
|
Cháo gà hành tía tô, 1 cốc nước gừng ấm
|
Cháo gà xay nhuyễn, sữa ấm
|
|
Phụ sáng
|
1 quả kiwi hoặc vài múi bưởi
|
Vài miếng ổi mềm hoặc chuối chín
|
|
Trưa
|
Cơm mềm, cá hấp gừng, canh bí đỏ nấu tôm
|
Cơm nát hoặc cháo, cá hấp tán nhỏ, canh bí đỏ
|
|
Phụ chiều
|
Sữa chua, một nắm nhỏ hạt óc chó
|
Sữa chua, nước cam pha loãng
|
|
Tối
|
Súp sườn hầm rau củ, trứng hấp, rau ngót luộc
|
Súp rau củ thịt bằm, trứng hấp
|
Với trẻ nhỏ, nên cắt nhỏ hoặc nghiền thức ăn. Trẻ dưới 6 tháng tuổi cần được bú mẹ nhiều hơn thay vì ăn thêm thực phẩm khác.
Những Lưu Ý Quan Trọng Về Dinh Dưỡng Và Điều Trị
-
Chế độ ăn chỉ mang tính hỗ trợ: Dinh dưỡng không thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ. Không tự ý dùng kháng sinh, vì phần lớn viêm phế quản cấp do virus.
-
Chia nhỏ bữa ăn: Nếu người bệnh chán ăn, mệt mỏi, hãy chia thành 5–6 bữa nhỏ trong ngày.
-
Theo dõi sát trẻ em: Trẻ bỏ bú, bỏ ăn kéo dài, li bì, tiểu ít cần được đưa đi khám.
-
Đến cơ sở y tế ngay: Nếu sốt cao, khó thở, thở rít, hoặc ho kéo dài trên 1 tuần không thuyên giảm.
Các câu hỏi thường gặp
Trẻ bị viêm phế quản có nên tiếp tục bú mẹ không?
Trẻ bị viêm phế quản nên tiếp tục bú mẹ, thậm chí bú nhiều cữ hơn bình thường. Sữa mẹ cung cấp nước, dưỡng chất và kháng thể giúp bé chống lại bệnh. Nếu bé khó bú do nghẹt mũi, mẹ có thể vệ sinh mũi cho bé bằng nước muối sinh lý trước khi cho bú.
Viêm phế quản có nên ăn trứng không?
Người bị viêm phế quản vẫn ăn được trứng, trừ khi bị dị ứng. Trứng là nguồn đạm chất lượng cao, dễ tiêu, giúp cơ thể phục hồi. Nên chế biến dạng hấp, luộc hoặc nấu cháo, tránh trứng chiên nhiều dầu mỡ.
Có nên dùng mật ong khi bị viêm phế quản không?
Người lớn và trẻ trên 1 tuổi có thể dùng mật ong để làm dịu cơn ho. Một số nghiên cứu cho thấy mật ong giúp giảm tần suất ho về đêm ở trẻ em bị nhiễm trùng hô hấp trên. Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
Viêm phế quản bao lâu thì khỏi?
Viêm phế quản cấp thường cải thiện sau khoảng 1–3 tuần. Tuy nhiên, cơn ho có thể kéo dài thêm vài tuần do niêm mạc phế quản cần thời gian phục hồi. Nếu ho kéo dài trên 3 tuần hoặc tái đi tái lại nhiều lần trong năm, bạn nên đi khám để loại trừ viêm phế quản mạn hay các bệnh lý khác.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hỗ trợ làm dịu họng, giảm ho và đờm do viêm phế quản
Cháo ấm, trà gừng giúp cổ họng dễ chịu trong bữa ăn. Nhưng giữa các bữa, những cơn ho khan hay cảm giác vướng đờm vẫn có thể quay lại. Từ góc nhìn của chuyên gia Titafa, một viên ngậm thảo dược nhỏ gọn là cách chăm sóc họng liên tục mà không cần mất công chuẩn bị.
Viên ngậm Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium được bào chế từ cao dược liệu thiên môn, mạch môn, xạ can, kha tử và cao lá thường xuân, cùng tinh dầu bạc hà, gừng, húng chanh. Sản phẩm giúp hỗ trợ làm dịu họng, giảm cảm giác khó chịu do ho, ho có đờm, rát họng và khản tiếng do viêm họng, viêm phế quản.
Sản phẩm dùng cho trẻ từ 6 tuổi và người lớn. Trẻ 6–12 tuổi ngậm 1 viên/lần, 3 lần/ngày; từ 12 tuổi trở lên ngậm 1 viên/lần, 4 lần/ngày. Không dùng cho trẻ có tiền sử động kinh, co giật do sốt cao, người tiểu đường, người tỳ vị hư hàn, đi ngoài phân lỏng hoặc mẫn cảm với thành phần. Người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết Luận
Khi bị viêm phế quản, cơ thể cần nhiều năng lượng và dưỡng chất để chống lại tác nhân gây bệnh. Thực phẩm giàu vitamin C, đạm dễ tiêu, món ăn ấm lỏng, thực phẩm giàu kẽm, omega-3 và nước ấm giúp tăng đề kháng, làm loãng đờm, dịu họng. Ngược lại, nên kiêng đồ lạnh, đồ chiên rán, đồ cay nóng, đồ ngọt, rượu bia và thuốc lá.
Nắm rõ viêm phế quản nên ăn gì giúp bạn chăm sóc bản thân và người thân tốt hơn trong thời gian bệnh. Tuy nhiên, dinh dưỡng chỉ là phần hỗ trợ. Hãy theo dõi sát triệu chứng và đi khám khi có dấu hiệu nặng.
Thiên Môn 400 Bổ Phổi Premium Titafa hiện có mặt tại các nhà thuốc, quầy thuốc trên toàn quốc hoặc có thể đặt hàng trực tuyến tại Thiên Môn Bổ Phổi, hotline tư vấn 1900 2163.
--------------------
Xem thêm:
1. Giãn Phế Quản Nên Ăn Gì Và Kiêng Gì Để Nhanh Hồi Phục?
2. Tại Sao Cứ Nằm Là Bị Ho? Nguyên Nhân & Cách Khắc Phục
3. Viêm Phế Quản Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu, Cách Chăm Sóc và Khi Nào Cần Nhập Viện